Son aylarda dünya arxeologiya elmi bir sıra qeyri-adi kəşflərlə gündəmə gəlib.
Azpost.info bildirir ki, mütəxəssislərin diqqətini ən çox cəlb edən tapıntılar arasında həm qədim sivilizasiyaların izlərini dəyişən yeni strukturlar, həm də əvvəlki tarixi təsəvvürləri şübhə altına alan artefaktlar var.
Xüsusilə 2026-cı ilin arxeoloji hesabatlarında yer alan bəzi tapıntılar alimlər arasında ciddi müzakirələrə səbəb olub. Onlardan biri, Perudan Norveçə qədər müxtəlif bölgələrdə aşkar edilən və qədim cəmiyyətlərin həyatına dair yeni suallar doğuran struktur və artefaktlardır.
Ən çox diqqət çəkən tapıntılar
Peruda sualtı qədim kompleks: Arxeoloqlar Peru sahillərində yerləşən El Huarco arxeoloji kompleksində sualtı qalıqlar aşkar ediblər. Bu tapıntılar ərazinin gözləniləndən daha qədim və mürəkkəb ritual mərkəz olduğunu göstərir.
Norveçdə orta əsr “balina tələsi”: Oygarden sahillərində tapılan daş strukturların orta əsrlərdə balina ovlamaq üçün istifadə olunan xüsusi qurğular olduğu müəyyən edilib. Bu, Skandinaviya bölgəsində təşkilatlanmış ovçuluğun daha erkən inkişaf etdiyini göstərir.
Almaniyada 10 min illik dəfnlər: Şlezviq-Holşteyn bölgəsində 10 min il əvvələ aid məzarlar aşkarlanıb. Maraqlı detal isə dəfn zamanı heyvan kəllələrinin taxta dirəklərə yerləşdirilməsidir. Bu, erkən inanclar sisteminə dair yeni ipucları verir.
İngiltərədə 8000 illik izlər: Bodmin Moor yaxınlığında tapılan yanmış fındıq qalıqları insanların həmin ərazidə gözləniləndən daha erkən dövrlərdə yaşadığını sübut edir.
Doggerland sirri – “itmiş qitə”nin izləri: Şimal dənizinin altında aparılan DNA analizləri göstərib ki, Doggerland adlanan sualtı ərazi əvvəllər sıx meşələrlə örtülü olub və sadəcə körpü deyil, yaşayış üçün əlverişli bir zona imiş.
Alimləri çaşdıran əsas məqam nədir?
Mütəxəssislərin fikrincə, , insanların tarixdə qəbul ediləndən daha erkən dövrlərdə mürəkkəb sosial strukturlar qurması, ritual və dini davranışların gözləniləndən daha geniş yayılması, texnologiya və ovçuluq üsullarının daha inkişaf etmiş olması bu tapıntıların ortaq xüsusiyyətidir. Bu isə bir çox klassik arxeoloji nəzəriyyələrin yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb olur.
Son arxeoloji kəşflər göstərir ki, insan tarixinin bir çox mərhələsi hələ tam öyrənilməyib. Yeni tapıntılar təkcə keçmişi işıqlandırmır, həm də alimləri “bildiyimiz tarix doğrudurmu?” sualı üzərində yenidən düşündürür. Ekspertlərin fikrincə, qarşıdakı illərdə aparılacaq yeni qazıntılar daha da sensasion nəticələr verə bilər və bəşər tarixinin bəzi hissələri tamamilə yenidən yazıla bilər.
