Gün ərzində kifayət qədər su içmək təkcə susuzluğu aradan qaldırmır. Orqanizmdə maye çatışmazlığı qan dövranına, böyrəklərin fəaliyyətinə, damarların tonusuna və arterial təzyiqə təsir göstərə bilər. Lakin suyun təzyiqə təsiri hər vəziyyətdə eyni olmur: bəzi hallarda təzyiqin sabitləşməsinə, bəzi hallarda isə qısa müddətə yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Qanın böyük hissəsi sudan ibarətdir. Orqanizm susuz qaldıqda dövr edən qanın həcmi azala bilər və nəticədə arterial təzyiq aşağı düşə bilər. Bədən bu vəziyyəti kompensasiya etmək üçün damarları daraldır və mayeni daha çox saxlamağa başlayır.
Bu prosesdə böyrəklərin də mühüm rolu var. Maye çatışmazlığı zamanı böyrəklər natrium və suyun orqanizmdə saxlanmasını artırır. Eyni zamanda vazopressin hormonunun ifrazı yüksələ bilər. Bu hormon suyun qorunmasına kömək etməklə yanaşı, damarların tonusuna da təsir göstərir.
Bu mexanizmlər qısa müddətli susuzluq zamanı qan dövranının qorunmasına imkan verir. Lakin susuzluq mütəmadi xarakter aldıqda ürək-damar sistemi qan həcminin dəyişməsinə daim uyğunlaşmalı olur.
Gündə 6 stəkan su içənlərdə təzyiq riski daha aşağı olub
Kifayət qədər maye qəbulu isə dövr edən qanın normal həcminin qorunmasına kömək edir. Beləliklə, orqanizmin suyu saxlamaq və damarları daraltmaq üçün kompensasiya mexanizmlərindən istifadə ehtiyacı azalır.
Müşahidələr su içmə vərdişi ilə hipertoniya riski arasında da mümkün əlaqəyə işarə edir. Doqquz il davam edən araşdırmalardan birində gündə ən azı 6 stəkan adi su içən böyüklərdə yüksək arterial təzyiqə daha az rast gəlinib. Gündə bir stəkan və ya daha az su içənlərdə isə bu risk daha yüksək olub.
Bununla belə, suyu hipertoniya müalicəsinin alternativi hesab etmək olmaz. Arterial təzyiqə irsiyyət, qidalanma, fiziki aktivlik, bədən çəkisi və digər çoxsaylı amillər təsir edir.
Çox su içmək təzyiqi yüksəldə bilərmi?
Maraqlıdır ki, su bəzi hallarda təzyiqi müvəqqəti olaraq yüksəldə də bilər. Xüsusilə qısa müddətdə böyük həcmdə su içildikdə belə reaksiya yarana bilər.
Bu xüsusiyyət təzyiqin ayağa qalxarkən kəskin düşdüyü ortostatik hipotenziya zamanı əhəmiyyət daşıya bilər. Bəzi hallarda təxminən 300–500 ml su içilməsi arterial təzyiqin qısa müddət ərzində yüksəlməsinə səbəb olur.
Bunun səbəbi qanın həcminin artması və sinir sisteminin damarların müvəqqəti daralmasına gətirib çıxaran reaksiyası ilə əlaqələndirilir.
Su arterial təzyiq üçün vacib amillərdən biridir, amma nə hipertoniya dərmanıdır, nə də təzyiqi hər zaman aşağı salır. Əsas məsələ gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək və fərdi sağlamlıq vəziyyətinə uyğun su rejimi saxlamaqdır.
Sunay
