Prediabet şəkərli diabetin inkişafından əvvəlki mərhələdir və bu dövrdə qidalanmaya və həyat tərzinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Bu mərhələdə orqanizmdə müəyyən dəyişikliklər, o cümlədən qanda şəkərin vaxtaşırı yüksəlməsi baş verir, lakin hələ “diabet” diaqnozu qoyulmur.
Dietoloq və endokrinoloq Natalya Samoylenkonun sözlərinə görə, prediabet geri dönə bilən prosesdir. Lakin diabetin inkişafının qarşısını almaq üçün həyat tərzini və qidalanmanı dəyişmək lazımdır.
Bu barədə Styler yazır.
İlk addım – qidalanma rejimini qaydaya salmaq
Ən vacib tövsiyələrdən biri qidalanma rejimini nizama salmaqdır. 2-ci tip diabetə meyilli insanların bir çoxunda qidalanma nizamsız olur.
Bəzi məhsullardan dərhal imtina etməyə hazır olmasanız belə, sabit qidalanma qrafiki yaratmaq vacibdir: müəyyən saatlarda səhər yeməyi, nahar və şam yeməyi.
Bu, qanda şəkər və insulin səviyyəsinin daha yaxşı idarə olunmasına və risklərin azalmasına kömək edə bilər.
Prediabet zamanı əsas qidalanma qaydaları
1. Rasiona lif əlavə edin
Liflə zəngin qidalar qanda şəkərin səviyyəsini idarə etməyə və uzun müddət toxluq hissini qorumağa kömək edir.
Lif mənbələri:
Tərəvəzlər: ispanaq, brokoli, kök, xiyar, kabaçki, balqabaq, Brüssel kələmi;
Taxıllar: yulaf, qarabaşaq, arpa;
Paxlalılar və çərəzlər: lobya, mərcimək, badam, qoz;
Meyvə və giləmeyvələr: təzə giləmeyvələr, quru meyvələr isə məhdud miqdarda.
2. Faydalı yağlardan istifadə edin
Mono- və çoxlu doymamış yağlar ürək-damar sisteminin sağlamlığını dəstəkləyir və maddələr mübadiləsinə müsbət təsir göstərə bilər.
Onlar əsasən balıqda, avokadoda, zeytun yağında, çərəzlərdə və toxumlarda olur.
3. Zülal rasionun əsas hissələrindən biri olmalıdır
Təbii zülal mənbələri qanda şəkərin səviyyəsinin daha sabit qalmasına kömək edə bilər.
Uyğun seçimlər:
dərisiz toyuq və hinduşka;
balıq və dəniz məhsulları;
toyuq və bildirçin yumurtası;
yağsız mal əti.
Qanda şəkərin səviyyəsinə təsir edən amillər
Prediabetə və qanda şəkərin səviyyəsinə bir sıra amillər təsir göstərə bilər:
balanssız qidalanma və aşağı fiziki aktivlik;
yuxu çatışmazlığı və bunun maddələr mübadiləsinə təsiri;
genetik meyillilik;
endokrin və ürək-damar xəstəlikləri;
bəzi dərmanların qəbulu;
xroniki stress.
Hansı əlamətlərə diqqət etmək lazımdır?
Aşağıdakı hallar diqqət tələb edir:
daim aclıq və güclü susuzluq hissi;
tez-tez sidiyə getmə;
artıq çəkinin artması və ya piylənmə;
yorğunluq və iş qabiliyyətinin azalması;
yaraların gec sağalması.
Bu əlamətlər müxtəlif səbəblərlə bağlı ola bilər və təkbaşına diabet və ya prediabet diaqnozu qoymağa əsas vermir. Şübhə olduqda həkim müayinəsi və qan analizləri lazımdır.
Diabetin qarşısını almaq üçün nə etmək olar?
Mütəxəssislər müntəzəm fiziki aktivliyi tövsiyə edirlər. Hətta gündə 30 dəqiqəlik gəzinti belə sağlam həyat tərzinin bir hissəsi ola bilər.
Bundan başqa şirniyyatlardan, rafinə edilmiş karbohidratlardan və yarımfabrikatlardan mümkün qədər uzaq durmaq, yuxu rejiminə diqqət etmək və gecə 7-8 saat yatmaq, stressi azaltmaq, meditasiya və yoqa kimi rahatlama üsullarından istifadə etmək tövsiyə olunur.
Prediabet mərhələsində düzgün qidalanma, fiziki aktivlik və sağlam həyat tərzi diabetin inkişaf riskini azaltmaq və uzunmüddətli sağlamlığı qorumaq üçün mühüm addımlardır.
