Skip to content
cropped-cropped-logo.png

Analitik İnternet Portalı

Primary Menu
  • Siyasət
  • Dünya
  • Müsahibə
  • İqtisadiyyat
  • Araşdırma
  • Gündəm
  • İdman
  • Media
  • Şou Biznes
  • Sosial
  • Redaksiya Siyasəti
Light/Dark Button
  • Maraqlı

Ərəb dilində cəmi 78 259 söz varmış –

User 21 Avqust 2026 - 18:15 (Last updated: 21 Avqust 2026 - 18:18)
ereb dili

Ərəb dilinin minillik tarixini, sözlərin mənşəyini və zamanla keçdiyi dəyişiklikləri bir araya gətirən nəhəng tarixi-etimoloji lüğət hazırlanıb. 127 cilddən ibarət əsər dünyanın ən böyük tarixi-dil layihəsi kimi Ginnesin Rekordlar Kitabına daxil edilib.

Azpost.info bildirir ki, “Ərəb dilinin tarixi lüğəti” ərəb dilinin bütün lüğət tərkibini əhatə edən genişmiqyaslı elmi layihədir. Lüğətdə sözlərin yalnız müasir mənaları deyil, onların mənşəyi, etimologiyası, müxtəlif dövrlərdə istifadəsi və mənbələri də araşdırılıb.

Layihənin əsas xüsusiyyətlərindən biri sözlərin tarixinin mümkün qədər qədim mənbələrə qədər izlənməsidir. Hər bir sözün digər sami dillərindəki qarşılıqları da göstərilir. Bu isə lüğəti sadəcə ərəb dilinin söz bazası deyil, eyni zamanda Sami dillərinin tarixi və qarşılıqlı əlaqələrinin öyrənilməsi baxımından mühüm mənbəyə çevirir.

Beş tarixi dövr araşdırılıb

Lüğətdə sözlərin inkişafı beş tarixi dövr üzrə izlənilir.

Araşdırma islamdan əvvəlki dövrə aid kitabələrdən başlayır və ərəb dilinin müasir istifadəsinə qədər davam edir.

Qeyd olunan məlumata əsasən, ərəb dilində 12009 kök söz var. Bu köklərdən real olaraq törəmiş 78259 söz təsbit edilib.

Sözlər onların köklərinə əsasən sistemləşdirilib. Hər bir sözün izahı isə orijinal tarixi mənbələrdən götürülmüş sitatlarla təsdiqlənib.

Belə yanaşma tədqiqatçılara sözün hansı dövrdə meydana çıxdığını, necə istifadə edildiyini və zaman keçdikcə mənasında hansı dəyişikliklərin baş verdiyini izləməyə imkan verir.

Lüğətin başqa mühüm xüsusiyyəti ərəb sözlərinin digər Sami dillərindəki qarşılıqlarının göstərilməsidir. Bu, sözlərin yalnız ərəb dili daxilində deyil, daha geniş dil ailəsi kontekstində araşdırılmasına şərait yaradır.

Layihəyə Şarja əmiri rəhbərlik edib

Layihəyə şəxsən dr. Sultan bin Muhəmməd əl-Qasimi rəhbərlik edib və onun maliyyələşdirilməsini də üzərinə götürüb. Əl-Qasimi Şarja əmiri, BƏƏ Ali Şurasının üzvü və Şarja Ərəb Dili Akademiyasının sədridir.

Lüğətin hazırlanması uzun illər davam edib. Layihədə ərəb dili üzrə mütəxəssislər, tədqiqatçılar və Sami dilləri üzrə alimlər iştirak ediblər. Beləliklə, müxtəlif elmi istiqamətləri birləşdirən böyük tədqiqat qrupu ərəb dilinin tarixi inkişafını mümkün qədər geniş şəkildə sənədləşdirməyə çalışıb.

127 cildlik əsər necə rekord oldu?

“Ərəb dilinin tarixi lüğəti” 2024-cü ilin oktyabrında tamamlanaraq nəşr olunub.

Ümumilikdə 127 cilddən ibarət olan layihə 18 dekabr 2024-cü ildə Ginnesin Rekordlar Kitabı tərəfindən rəsmi şəkildə təsdiqlənib. Layihəyə “dünyada ən böyük və ən əhatəli tarixi dil layihəsi” titulu verilib.

127 cildlik bu əsərin əhəmiyyəti yalnız onun həcmi ilə məhdudlaşmır. Lüğət ərəb dilindəki sözlərin keçdiyi tarixi yolu sistemli şəkildə göstərməklə dilin minillik inkişafını sənədləşdirən böyük elmi arxiv funksiyasını da daşıyır.

Dil tarixində sözlərin mənşəyini və dəyişməsini müəyyənləşdirmək mühüm elmi məsələlərdən biridir. Çünki sözlər yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, eyni zamanda xalqların tarixi, mədəniyyəti və müxtəlif sivilizasiyalar arasındakı əlaqələr haqqında məlumat daşıyır.

Bu baxımdan 127 cildlik “Ərəb dilinin tarixi lüğəti” ərəb dilinin keçmişindən müasir dövrə qədər uzanan geniş elmi xəritə yaratması ilə diqqət çəkir.

 

https://almojam.org/?fbclid=IwY2xjawT1OxRwZG9mAWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMUZUUDk4SHlHVWNBWFBQcG5zcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeZRWbUa9W5lzaQiIJyrQk1yAIfMs3bxosQqgNlU3iAv98z0TuCFo8OOp_VlY_aem_7V4_UjvqaqEJgjC8k48FDA

N.Talıblı

AzPost.az

Post navigation

Previous: Uşaqlara telefon və sosial şəbəkəyə icazə neçə yaşında verilməlidir? –
Next: Azərbaycandan hər il neçə nəfər “Green Card” qazanır?

Oxşar xəbərlər

olum vefat
  • Maraqlı

İnsan ölərkən beynində nə baş verir? – Alimlər qeyri-adi aktivlik qeydə aldı

User 20 Noyabr 2026 - 20:00
Pəhriz
  • Maraqlı

Qarın piyləri qadınlarda diabet riskini 7 dəfə artırır –araşdırma

User 20 Noyabr 2026 - 19:45
arxeolo seher01
  • Maraqlı

Yer kürəsinin nəhəng sirri – Milyard illik dövr hara yoxa çıxıb?

User 20 Noyabr 2026 - 16:39

xƏBƏR

kulek
  • Sosial

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

User 21 Noyabr 2026 - 16:58
Noyabrın 22-də bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib. Bu barədə Milli Hidrometeorologiya...
Read more about Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib
Qızılağac qoruğunda balıq tutan şəxs saxlanılıb su polisi
  • Sosial

Qızılağac qoruğunda balıq tutan şəxs saxlanılıb

User 21 Noyabr 2026 - 15:16
Hanoyda İlham Əliyevin və Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib ilham xanim vyetnam
  • Siyasət

Hanoyda İlham Əliyevin və Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib

User 21 Noyabr 2026 - 15:10
“Sabah TRIPP proqramının başlanmasını rəsmən elan edəcəyik” – Paşinyan pasinyan01
  • Dünya

“Sabah TRIPP proqramının başlanmasını rəsmən elan edəcəyik” – Paşinyan

User 21 Noyabr 2026 - 15:08
Putin ukraynalı hərbçilərə çağırış etdi – “Bizim tərəfə keçin” putin kustirtisa01
  • Dünya

Putin ukraynalı hərbçilərə çağırış etdi – “Bizim tərəfə keçin”

User 21 Noyabr 2026 - 13:34
  • Haqqımızda
  • Əlaqə
Copyright © Bütün hüquqlar qorunur | ReviewNews by AF themes.