white sugar in wood spoon on wood table
Bir çox insanın adi şəkərə daha faydalı alternativ hesab etdiyi ksilit mümkün ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəsinə görə alimlərin diqqət mərkəzinə düşüb. Bu şirinləşdiricidən şəkərsiz məhsulların, içkilərin, saqqızların, şirniyyatların və ağız boşluğuna qulluq vasitələrinin istehsalında geniş istifadə olunur.
Bu barədə Express nəşri məlumat yayıb.
Ksilit ilə ürək-damar xəstəlikləri arasında mümkün əlaqəyə 30 ildən artıq davam edən genişmiqyaslı araşdırmanın nəticələri işarə edib. Tədqiqatda Kanada və Böyük Britaniyadan 17 mindən çox insan iştirak edib.
Tədqiqatçılar iştirakçıların qanında ksilitolun səviyyəsinə diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, bu maddənin səviyyəsi ən yüksək olan insanlarda ciddi ürək-damar hadisələrinin baş vermə ehtimalı səviyyəsi ən aşağı olan iştirakçılarla müqayisədə daha yüksək olub.
Tədqiqat qruplarından birində fərq 57 faiz təşkil edib. Böyük Britaniyanın Norfolk şəhərində aparılan araşdırmada isə qanda ksilitol səviyyəsi yüksək olan iştirakçılarda bu cür hadisələrin riski ən aşağı göstəriciyə malik insanlarla müqayisədə təxminən 18 faiz daha yüksək olub.
Ksilit haqqında nə məlumdur?
Ksilit şəkər spirtlərinə aid edilir və şirinləşdirici kimi istifadə olunur. Dadına görə şəkəri xatırladır, lakin daha az kalori ehtiva edir. Bu səbəbdən şəkəri azaldılmış məhsullarda geniş istifadə olunur.
Bu maddənin tarixi 100 ildən çox əvvələ gedib çıxır. Ksilit 1891-ci ildə kəşf edilib, lakin onun kütləvi sənaye istehsalına daha sonra, 1960-cı illərdə başlanılıb.
Bu gün ksilit müxtəlif məhsullarda, o cümlədən qida məhsullarında, içkilərdə və saqqızlarda istifadə olunur. Xüsusiyyətlərinə görə ağız boşluğuna qulluq vasitələrinin hazırlanmasında da tətbiq edilir.
Alimlər ksilitin təsirinin araşdırılmasını istəyirlər
Berlinin “Şarite” Universitet Klinikasının həkimi Marko Vitkovski bildirib ki, süni şirinləşdiricilər və şəkər əvəzediciləri istehlakçılar tərəfindən çox vaxt adi şəkərlə müqayisədə daha təhlükəsiz seçim kimi qəbul edilir. Eyni zamanda tənzimləyici qurumlar da bu maddələrin bir çoxunu icazə verilən miqdarlarda istifadə edildikdə təhlükəsiz hesab edir.
Lakin ksilitolun uzunmüddətli təsirinin ürək-damar sisteminə necə təsir göstərə biləcəyi hələ kifayət qədər öyrənilməyib. Mütəxəssisin fikrincə, yeni nəticələr bu şirinləşdiricinin, xüsusilə müasir məhsullarda geniş istifadə edildiyi nəzərə alınmaqla, daha ətraflı araşdırılmasının zəruriliyini göstərir.
Bununla belə, professor Den Atar nəticələrin həddindən artıq birmənalı şərh edilməsinə qarşı xəbərdarlıq edib. Araşdırma ksilit istifadəsinin birbaşa infarkt və ya insulta səbəb olduğunu sübut etmir.
Tədqiqat müşahidə xarakteri daşıyıb. Bu o deməkdir ki, alimlər qanda yüksək ksilitol səviyyəsi ilə ürək-damar fəsadlarının yaranma ehtimalı arasında statistik əlaqə müəyyən edə biliblər, lakin xəstəliklərin məhz ksilitdən qaynaqlandığını müəyyən etməyiblər.
Buna görə də əldə olunan nəticələr hələlik ksilitin ürək və damarlar üçün zərərli olduğunun qəti sübutu kimi deyil, gələcək elmi araşdırmalar üçün əsas kimi qiymətləndirilməlidir.
