Bəzi insanlar səhər saatlarında daha məhsuldar olur, digərləri isə gecə düşəndən sonra özlərini daha enerjili hiss edirlər. Gecə saatlarında sakitlikdə daha yaxşı düşündüyünü, yazdığını və yaradıcı ideyalar tapdığını deyən insanlar da az deyil.
Bunun əsas səbəblərindən biri insan orqanizminin bioloji ritmləri ilə bağlıdır.
İnsanların “daxili saatı” eyni deyil
İnsan orqanizmində yuxu və oyanıqlıq dövrünü tənzimləyən bioloji ritm mövcuddur. Lakin bütün insanların bu ritmi eyni şəkildə işləmir.
Bəzi insanlar səhər tezdən oyananda özlərini daha enerjili hiss edir. Digərlərində isə aktivlik günün ikinci yarısında artır və axşam saatlarında yüksək səviyyəyə çatır.
Bu fərq insanın gündəlik vərdişlərinə, yuxu rejiminə və iş məhsuldarlığına da təsir göstərə bilər.
Gecə niyə daha rahat düşünürük?
Gecələr ətraf mühit adətən daha sakit olur. Telefon zəngləri, görüşlər, iş tapşırıqları və digər diqqət yayındıran amillər azalır.
Belə şəraitdə insanın diqqətini bir məsələyə toplaması asanlaşa bilər. Xüsusilə yazı yazan, dizayn, musiqi və digər yaradıcı fəaliyyətlə məşğul olan insanlar üçün bu sakitlik faydalı ola bilər.
Lakin burada mühüm fərq var: gecə sakitliyindən istifadə etmək başqa, yuxudan davamlı imtina etmək tamam başqa məsələdir.
Gecə işləmək həmişə üstünlük deyil
İnsan gecə daha məhsuldar olduğunu düşünsə də, kifayət qədər yuxu almamaq uzun müddətdə diqqət və yaddaşın fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Ona görə gecə işləyən insan üçün əsas məsələ yatmaq vaxtını tamamilə azaltmaq deyil, kifayət qədər yuxu almaq və rejimi mümkün qədər sabit saxlamaqdır.
Öz ritminizi tapmaq daha vacibdir
İnsan özünü hansı saatlarda daha enerjili hiss etdiyini müşahidə etməklə gününü daha səmərəli planlaşdıra bilər.
Ən çətin və diqqət tələb edən işi enerjinin yüksək olduğu saatlara, daha sadə tapşırıqları isə günün digər hissəsinə keçirmək məhsuldarlığı artıra bilər.
Deməli, “hamı səhər işləməlidir” və ya “gecə işləyənlər daha yaradıcıdır” kimi universal qayda yoxdur. Əsas məsələ insanın öz bioloji ritmini tanıması və onu sağlam yuxu rejimi ilə uyğunlaşdırmasıdır.
