Avtomobilin yanacaq sərfiyyatının artması sürücünü ilk növbədə mühərrikdə nasazlıq axtarmağa vadar edir. Halbuki bəzən səbəb daha sadə olur: təkərlərdə təzyiqin aşağı düşməsi, tez-tez sürətlənib əyləcləmək, artıq yük və düzgün olmayan texniki qulluq. Bu amillər həm yanacaq xərcinə, həm də avtomobilin təhlükəsizliyinə təsir göstərə bilər.
Təkər təzyiqi niyə vacibdir?
ABŞ-nin Milli Avtomobil Yolları Hərəkəti Təhlükəsizliyi Administrasiyası (NHTSA) təkər təzyiqini avtomobilin təhlükəsizliyinə, təkərlərin istismar müddətinə və yanacaq sərfiyyatına təsir edən mühüm amillərdən biri kimi göstərir.
Təzyiq normadan aşağı olduqda təkərin yolla təmas edən hissəsinin deformasiyası artır və hərəkətə müqavimət yüksələ bilər. Bu, yanacaq sərfiyyatına mənfi təsir göstərməklə yanaşı, təkərin daha tez aşınmasına da səbəb ola bilər.
NHTSA təkərlərin, o cümlədən ehtiyat təkərin təzyiqini ayda ən azı bir dəfə, təkərlər soyuq olduqda yoxlamağı tövsiyə edir. Avtomobil üçün düzgün təzyiq göstəricisini sürücü qapısının kənarındakı məlumat etiketində və ya istifadə təlimatında tapmaq mümkündür. Təkərin üzərində yazılan maksimum təzyiqi avtomobil üçün tövsiyə olunan göstərici ilə qarışdırmaq olmaz.
Sürmə tərzi də xərc yaradır
Sıx tıxacda tez-tez dayanmaq, qəfil sürətlənmək və sərt əyləcləmək yanacaq sərfiyyatını artıra bilər. Sürəti yol şəraitinə uyğun və mümkün qədər sabit saxlamaq, qarşıdakı hərəkəti əvvəlcədən izləmək daha səmərəli sürməyə kömək edir.
Bu, hər zaman aşağı sürətlə getmək demək deyil. Həddindən artıq yavaş hərəkət də bəzi yol şəraitində təhlükə yarada bilər. Əsas prinsip sürət həddinə əməl etmək, təhlükəsiz məsafə saxlamaq və lazımsız sürət dəyişikliklərini azaltmaqdır.
Avtomobildə artıq yük varmı?
Baqajda daimi saxlanılan ağır əşyalar avtomobilin ümumi çəkisini artırır. Xüsusilə şəhər daxilində tez-tez dayanıb hərəkət edən avtomobildə artıq yük əlavə enerji sərfiyyatına səbəb ola bilər. İstifadə edilməyən əşyaları baqajdan çıxarmaq sadə, lakin faydalı addımdır.
Damda quraşdırılan yükdaşıyıcı və ya baqaj qutusu da hava müqavimətini artıra bilər. Bu təsir xüsusilə yüksək sürətlərdə daha nəzərəçarpan olur. Belə avadanlıqdan istifadə edilmirsə, onu çıxarmaq məqsədəuyğun ola bilər.
Yanacaq sərfiyyatı artıbsa, nəyi yoxlamaq lazımdır?
Əvvəlcə yanacaq sərfiyyatını düzgün hesablayın. Yalnız yanacaq göstəricisinin paneldə necə dəyişdiyinə baxmaq dəqiq nəticə verməyə bilər. Eyni üsulla bir neçə dəfə ölçmə aparmaq, qət edilən məsafəni və doldurulan yanacağın miqdarını müqayisə etmək daha faydalıdır.
Sonra təkər təzyiqini, avtomobilin texniki qulluq tarixçəsini və sürmə şəraitini yoxlayın. Mühərrikdə xəbərdarlıq işığı yanırsa, avtomobil əvvəlkindən zəif sürətlənirsə və ya sərfiyyat qəfil artıbsa, diaqnostika üçün servisə müraciət edin. Filtrlər, alışdırma sistemi, əyləclərin ilişməsi və sensor problemləri də konkret avtomobildən asılı olaraq araşdırılmalı səbəblər sırasındadır.
Yanacaq xərcini azaltmaq üçün bahalı dəyişikliklərə tələsmək lazım deyil. Düzgün təkər təzyiqi, vaxtında texniki qulluq və sakit sürmə tərzi həm avtomobilin istismarına, həm də yol təhlükəsizliyinə kömək edə bilər.
