“Filds” medalına layiq görülmüş 25 riyaziyyatçı süni intellektin bu elm sahəsinə təsiri ilə bağlı ciddi narahatlıq ifadə edib. Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt şirkətlərinin mürəkkəb riyazi problemləri həll etmək istiqamətində apardığı işlər uzunmüddətli perspektivdə riyaziyyata zərər vura bilər.
Məşhur riyaziyyatçı Terens Taonun da imzaladığı birgə məktub “France Presse” agentliyində yayımlanıb.
Alimlərin fikrincə, süni intellekt şirkətlərinin kommersiya və texnoloji məqsədləri ilə riyaziyyat ictimaiyyətinin elmi məqsədləri böyük ölçüdə üst-üstə düşmür. Onlar bu tendensiyanın yalnız riyaziyyat üçün deyil, ümumilikdə intellektual fəaliyyət üçün təhlükə yarada biləcəyini bildiriblər.
Riyazi məsələni həll etmək əsas məqsəd deyil
Məktubu imzalayan alimlər arasında “Filds” medalının təxminən 50 illik tarixini təmsil edən riyaziyyatçılar var. Onların sırasında 1978-ci ildə bu mükafata layiq görülmüş Pyer Delin və 2026-cı ildə medal alan Yu Din də yer alır.
Riyaziyyatçılar xüsusilə tələbələrin inkişafı baxımından məsələlərin həllinin əhəmiyyətini vurğulayıblar.
Onların fikrincə, riyazi məsələnin həlli özü son məqsəd deyil. Əsas məqsəd nəzəri anlayışın formalaşdırılması, düşünmə qabiliyyətinin inkişaf etdirilməsi və insanın mürəkkəb problemi mərhələli şəkildə həll etmə bacarığının yaranmasıdır.
Bu proses isə yalnız nəticə əldə etməyi deyil, vaxtı və insanlarla qarşılıqlı əlaqəni tələb edir.
Alimlər hesab edirlər ki, süni intellekt riyaziyyatçıların iş üsullarını dəyişdirdikcə bu fəaliyyətin arxasında dayanan əsl məqsəd gözdən qaçırıla bilər.
Onlar problemin yalnız riyaziyyatçılar arasında deyil, texnologiya şirkətləri və geniş ictimaiyyət səviyyəsində də təcili müzakirə edilməsinə çağırıblar.
OpenAI-nin uğuru müzakirəni yenidən gündəmə gətirdi
Riyaziyyatçıların xəbərdarlığı “OpenAI” şirkətinin son açıqlamasından bir neçə gün sonra səslənib.
Şirkət hələ geniş ictimaiyyətə təqdim edilməyən süni intellekt modellərindən birinin Kley Riyaziyyat İnstitutunun müəyyən etdiyi Minilliyin yeddi problemindən biri olan Navye-Stoks tənlikləri ilə bağlı problemi həll etdiyini açıqlayıb.
OpenAI-nin məlumatına görə, nəticə 88 saat ərzində minlərlə süni intellekt agentinin paralel fəaliyyəti nəticəsində əldə olunub.
Bu hadisə süni intellektin mürəkkəb riyazi məsələlərdə imkanlarının sürətlə genişləndiyini göstərən nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
Lakin riyaziyyatçıların narahatlığı məhz burada başlayır.
Əgər süni intellekt hazırda insanın həftələr, aylar və hətta illərlə üzərində işlədiyi mürəkkəb məsələləri çoxsaylı agentlərin paralel fəaliyyəti hesabına daha sürətli həll edə bilirsə, gələcəkdə insanın riyazi düşünmə prosesinə ehtiyac nə qədər qalacaq?
Alimlərin fikrincə, əsas sual yalnız “AI hansı məsələni həll edə bilir?” deyil.
Əsas sual budur: “İnsan özü riyaziyyatı öyrənməyə, düşünməyə və məsələ həll etməyə davam etməlidirmi?”
25 “Filds” medalçısının xəbərdarlığı da məhz bu məsələnin gələcəkdə daha ciddi müzakirə edilməli olduğunu göstərir.
