ABŞ Rusiyanın ikinci ən böyük bankı olan VTB Banka qarşı İrana dair yeni sanksiyalar tətbiq edib.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi bankı İrana qarşı mövcud sanksiyalardan yayınmağa kömək etməkdə ittiham edib. Bu addım Vaşinqtonun Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını genişləndirməsi çərçivəsində atılıb.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Xarici Aktivlərə Nəzarət Ofisi (OFAC) VTB Bankı İranın maliyyə sektorunda fəaliyyət göstərdiyinə görə sanksiya siyahısına daxil edib. Bu, ABŞ administrasiyasının “Operation Economic Outcast” (“İqtisadi təcrid əməliyyatı”) kampaniyası çərçivəsində Rusiyanın böyük banklarından birinə qarşı ilk belə addımlardan biridir.
ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent bildirib ki, Vaşinqton İran rejiminə maddi, texnoloji və ya maliyyə dəstəyi göstərən şəxsləri və qurumları hədəfə almaqda davam edəcək. “Xəzinədarlıq İran rejiminə hər hansı dəstəyi qəbul etməyəcək. Biz İranın dəstəkçilərini müəyyənləşdirməyə, ifşa etməyə və təcrid etməyə davam edəcəyik”, – Bessent deyib.
VTB İran bankları ilə əlaqələr qurub
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, VTB son üç il ərzində sanksiya tətbiq edilmiş İran maliyyə institutları ilə müxbir bank əlaqələri yaradıb. ABŞ tərəfi bildirir ki, Rusiya bankı İranın Mərkəzi Bankına və digər sanksiyalı İran banklarına klirinq hesabları təqdim edib.
Bu mexanizm İran rialı ilə Rusiya rublu arasında hesablaşmaların aparılmasını asanlaşdırıb və iki ölkə arasında ticarətin davam etdirilməsinə imkan verib. ABŞ Maliyyə Nazirliyi həmçinin VTB-nin dondurulmuş İran aktivlərinin milyardlarla dollar həcmində vəsaitinin köçürülməsinə kömək etdiyini bildirib.
VTB 2023-cü ildən İranda fəaliyyət göstərir. Bank həmin il Tehranda nümayəndəlik açan ilk Rusiya bankı olub. ABŞ tərəfinin məlumatına görə, VTB 2025-ci ilin yanvarından İran paytaxtında fəaliyyətini genişləndirmək üçün addımlar atmağa başlayıb.
VTB artıq ABŞ sanksiyalarının hədəfində idi
VTB üçün bu, ABŞ-ın ilk sanksiyası deyil. Bank 2014-cü ildə Rusiyanın Ukrayna ilə bağlı siyasətinə görə sektor məhdudiyyətlərinə məruz qalmışdı. 2022-ci ildə isə Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hərbi müdaxiləsindən sonra ABŞ bankı tam bloklama sanksiyalarına məruz qoymuşdu.
Yeni qərar isə VTB-nin İranın maliyyə sektorundakı fəaliyyətinə xüsusi olaraq yönəlib.
ABŞ İranın maliyyə kanallarını bağlamağa çalışır
VTB-yə qarşı addım Vaşinqtonun İranın beynəlxalq maliyyə sisteminə çıxışını məhdudlaşdırmaq üçün son həftələrdə həyata keçirdiyi tədbirlərin davamıdır. ABŞ sentyabrın əvvəlində Türkiyənin “Golden Global Bank”ını İranla bağlı əməliyyatlara görə sanksiyaya məruz qoymuşdu.
Bundan əvvəl isə ABŞ Maliyyə Cinayətləri ilə Mübarizə Şəbəkəsi (FinCEN) Misirin “Banque Misr” bankının BƏƏ-dəki əməliyyatlarını İranın kölgə bankçılığı şəbəkəsi ilə əlaqələrə görə hədəfə almışdı.
ABŞ Maliyyə naziri Skott Bessent daha əvvəl bildirmişdi ki, İranla işləməyə davam edən xarici maliyyə qurumları ABŞ maliyyə sisteminə çıxışı itirmək riski ilə üzləşəcəklər.
Beləliklə, VTB-yə qarşı yeni sanksiya yalnız Rusiyaya deyil, İranla maliyyə əlaqələrini davam etdirən digər ölkələrin banklarına da xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilir.
