Dünya bazarında neftin qiyməti iki günlük kəskin artımdan sonra bir qədər geriləyib. Buna ABŞ-da xam neft ehtiyatlarının gözlənilmədən artması və Səudiyyə Ərəbistanının alternativ marşrutla əlavə neft tədarük etməyə başlaması təsir edib.
Reuters-in məlumatına görə, Brent markalı neftin qiyməti 108,16 dollar, ABŞ-ın WTI markalı nefti isə 104,63 dollar səviyyəsinə düşüb.
Neft qiymətlərinin azalmasına əsas səbəblərdən biri Səudiyyə Ərəbistanının Oman ərazisindəki Sohar limanı vasitəsilə daha çox neft göndərməyə başlamasıdır. Bu addım Yaxın Şərqdə yaranmış tədarük problemlərinin bir hissəsini kompensasiya edə bilər.
Bundan əvvəl Səudiyyə Ərəbistanının Qırmızı dənizdə yerləşən Yanbu neft terminalından yükləmələri dayandırması və Avropaya bəzi neft tədarüklərini azaltması bazarda ciddi narahatlıq yaratmışdı. Nəticədə neftin qiyməti bir gündə 3 dollardan çox bahalaşmışdı.
ABŞ-da da neft ehtiyatlarının artması qiymətlərə təzyiq göstərib. Amerika Neft İnstitutunun məlumatlarına görə, sentyabrın 11-də başa çatan həftədə ölkənin kommersiya xam neft ehtiyatları 7,1 milyon barel artıb. Halbuki analitiklər ehtiyatların azalacağını gözləyirdilər.
Bununla belə, bazarda vəziyyət hələ də gərgin olaraq qalır. Səudiyyə Ərəbistanının enerji infrastrukturuna hücumlar, Qırmızı dənizdə təhlükəsizlik problemləri və Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayının kəskin azalması qlobal neft tədarükü ilə bağlı riskləri saxlayır.
Reuters-in məlumatına görə, çərşənbə axşamı Hörmüz boğazından cəmi 4 gəmi keçib. Halbuki son 10 günün orta göstəricisi 18 gəmi olub. Bu boğazdan normal şəraitdə dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə biri keçir.
Beləliklə, neftin hazırkı ucuzlaşması enerji böhranının başa çatdığı anlamına gəlmir. Bazarlar həm Səudiyyə Ərəbistanının alternativ ixrac imkanlarını, həm də Yaxın Şərqdəki hərbi vəziyyətin növbəti mərhələsini izləyir.
Samir Abdulla
