Son illərdə insanların informasiya qəbul etmə vərdişləri ciddi şəkildə dəyişib. Telefon ekranı xəbər, sosial şəbəkə, video, podkast və elektron kitabı eyni cihazda birləşdirib. Nəticədə oxucunun qarşısında böyük seçim yaranıb: uzun mətnə vaxt ayırmaq, yoxsa məlumatı bir neçə dəqiqəyə əldə etmək?
Bu dəyişiklik kitab oxumağın tamamilə aradan qalxması demək deyil. Əksinə, oxuma formasının dəyişdiyini göstərir.
Ənənəvi kitabın üstünlüklərindən biri diqqətin uzun müddət eyni mətn üzərində saxlanılmasıdır. Roman, tarix və fəlsəfi əsərlər oxucudan hadisələri yadda saxlamağı, personajlar və ideyalar arasında əlaqə qurmağı tələb edir.
Telefon ekranında isə oxucu daha tez-tez mətn dəyişir. Bir xəbərdən digərinə keçmək, bildirişə baxmaq və sosial şəbəkəyə daxil olmaq diqqətin bölünməsinə səbəb ola bilər.
Buna görə müasir oxucu üçün mətnin təqdimat forması getdikcə daha vacib olur. Başlıq, giriş, paraqrafların uzunluğu, ara başlıqlar və vizual elementlər oxucunun mətndə qalmasına təsir edə bilər.
Elektron kitabların üstünlüyü isə rahatlıqdır. Bir cihazda yüzlərlə kitab saxlamaq, axtarış etmək, şrift ölçüsünü dəyişmək və istənilən yerdə oxumaq mümkündür.
Audiokitablar da ayrıca oxucu auditoriyası yaradıb. İnsanlar yolda, idman zamanı və ev işləri görərkən kitab dinləyə bilirlər.
Lakin bütün bu dəyişikliklərdə əsas məsələ məzmunun keyfiyyətidir. Formanın dəyişməsi dərin məzmunun əhəmiyyətini aradan qaldırmır.
Müasir mədəniyyətin əsas xüsusiyyətlərindən biri də budur: oxucu artıq yalnız kitabxanada və ya kitab mağazasında deyil, telefonun ekranında da mədəni məhsulla qarşılaşır.
Bəlkə də gələcəyin əsas sualı “insanlar kitab oxuyacaqmı?” yox, “insanlar dərin məzmun üçün nə qədər vaxt ayıracaq?” sualı olacaq.
