Evdən işləmək yolda vaxt itirməmək və iş rejimini daha rahat qurmaq baxımından üstünlüklər yaradır. Lakin günün böyük hissəsini kompüter qarşısında keçirən və demək olar ki, hərəkət etməyən insanlarda bu iş rejimi sağlamlıqla bağlı problemlərə səbəb ola bilər.
Uzun müddət oturmaq bel və boyun ağrılarına, çəkinin artmasına, ayaqlarda qan dövranının pisləşməsinə və davamlı yorğunluğa gətirib çıxara bilər. Xüsusilə iş masasından gün ərzində nadir hallarda qalxan insanlarda hərəkətsizliyin təsirləri daha çox hiss olunur.
Əsas problem hərəkətsizlikdir
Evdən işləyən insan artıq ofisə getmək, dayanacaqdan iş yerinə qədər piyada hərəkət etmək, həmkarları ilə görüşmək üçün otaq dəyişmək kimi gündəlik hərəkətlərdən də məhrum olur.
Bunun nəticəsində kompüter qarşısında keçirilən 7–8 saat ərzində bədənin hərəkətsiz qalma müddəti əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.
Uzun müddət eyni vəziyyətdə oturmaq ayaqlarda qan dövranının zəifləməsinə, şişkinliyə, əzələ və oynaqlarda narahatlığa səbəb ola bilər.
Bu səbəbdən iş zamanı müəyyən fasilələrlə ayağa qalxmaq, bir qədər gəzmək və bədəni hərəkət etdirmək vacibdir.
Kompüter qarşısında səhv oturuş bel və boynu yorur
Evdə iş masasının düzgün təşkil edilməməsi də əlavə problem yaradır.
Monitorun çox aşağı və ya çox yuxarı yerləşdirilməsi, kreslonun uyğun olmaması, daim qabağa əyilərək işləmək və kürəyi bükmək onurğaya düşən yükü artıra bilər.
Xüsusilə günün sonunda boyun, çiyin və bel nahiyəsində ağrı yaranırsa, yalnız yorğunluqla kifayətlənməmək, iş yerinin ergonomikasına da diqqət yetirmək lazımdır.
Masa və kreslo elə yerləşdirilməlidir ki, insan işləyərkən davamlı olaraq monitor tərəfə əyilməyə və boynunu gərgin vəziyyətdə saxlamağa məcbur qalmasın.
Klaviatura və siçan da problem yarada bilər
Evdən işləyənlərdə əllər və biləklər də uzunmüddətli yüklənməyə məruz qalır.
Klaviatura və siçandan saatlarla fasiləsiz istifadə biləklərdə və barmaqlarda gərginlik, keyimə və digər narahatlıqlar yarada bilər.
Buna görə iş zamanı əllərin vəziyyətini vaxtaşırı dəyişmək və qısa fasilələr etmək məsləhətdir.
Evdə işləyən insan niyə daha çox kökələ bilər?
Ofisdə işləyən insanın gün ərzində müəyyən qədər hərəkət etmək imkanı olur. Evdə isə kompüterdən qalxmadan mətbəxə keçmək, yemək sifariş etmək və ya fasiləsiz qəlyanaltı etmək daha asandır.
Əgər fiziki aktivlik azalıb, qidalanma isə əvvəlki kimi qalıbsa, zamanla bədən çəkisinin artması mümkündür.
Xüsusilə kompüter qarşısında işləyərkən çay, şirniyyat, peçenye və digər qəlyanaltıların avtomatik olaraq qəbul edilməsi gündəlik enerji qəbulunu hiss edilmədən artıra bilər.
İş vaxtı bitmirsə, yorğunluq artır
Evdən işləməyin başqa bir problemi iş və şəxsi həyat arasındakı sərhədin zəifləməsidir.
Ofisdə iş günü başa çatanda insan iş yerindən ayrılır. Evdə isə kompüter daim qarşıdadır. Nəticədə iş saatlarından sonra da elektron məktubları yoxlamaq və tapşırıqlara cavab vermək vərdişi yarana bilər.
Uzun müddət fasiləsiz işləmək yorğunluq, əsəbilik, diqqətin azalması və yuxu problemləri ilə müşayiət oluna bilər.
Problemin qarşısını necə almaq olar?
Evdən işləyən insan üçün ən sadə qaydalardan biri iş rejiminə hərəkət fasilələri əlavə etməkdir.
- Müntəzəm olaraq ayağa qalxmaq;
- Bir neçə dəqiqə gəzmək;
- Boyun, çiyin və ayaqları hərəkət etdirmək;
- Monitor və kreslonun vəziyyətini düzgün qurmaq;
- Gün ərzində kifayət qədər su içmək;
- Qəlyanaltıları nəzarətdə saxlamaq;
- İşdən sonra kompüterdən uzaqlaşmaq;
- Yuxu rejimini qorumaq.
Əsas məsələ evdən işləməyin özü deyil. Problem səkkiz saatlıq kompüter işinin demək olar ki, sıfır hərəkətlə müşayiət olunmasıdır.
Bu səbəbdən evdə işləyən insan üçün iş masasından qalxmaq sadəcə fasilə deyil, gün ərzində fiziki aktivliyi qorumağın vacib hissəsidir.
