Ev sahibləri adətən daşınmaz əmlaklarının dəyərini artırmağa çalışsalar da, bəzi qərarlar əks nəticə verə və hətta qısa müddət ərzində evin bazar qiymətinin aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.
2013-cü ildə ABŞ-ın Florida ştatının Fort-Loderdeyl şəhərində “Dotoli Group” daşınmaz əmlak şirkətini təsis edən Coş Dotolinin sözlərinə görə, xüsusilə evi satışa çıxarmazdan əvvəlki bir il ərzində görülən və ya təxirə salınan işlər əmlakın dəyərinə ciddi təsir göstərə bilər.
Mütəxəssis ev sahiblərinin yol verdiyi və əmlakın dəyərini azalda bilən yeddi əsas səhvi açıqlayıb.
1. Təmir və texniki qulluğa laqeyd yanaşmaq
Kiçik nasazlıqlar vaxtında aradan qaldırılmadıqda sonradan daha ciddi və bahalı problemlərə çevrilə bilər. Su sızması, dam örtüyünün zədələnməsi, santexnika və elektrik sistemlərindəki nasazlıqların diqqətdən kənarda qalması evin vəziyyətini pisləşdirməklə yanaşı, onun bazar dəyərinə də mənfi təsir göstərə bilər.
Dotolinin sözlərinə görə, zəruri təmir və texniki xidmət işlərinin təxirə salınması əmlakın dəyərinin sürətlə azalmasına səbəb ola bilər.
2. Evi həddindən artıq fərdiləşdirmək
Ev sahibinin şəxsi zövqünə uyğun qeyri-adi rənglər, spesifik dizayn elementləri və standartdan kənar planlaşdırma həlləri potensial alıcıların dairəsini daralda bilər.
Mütəxəssis hesab edir ki, xüsusilə satış planlaşdırıldıqda şəxsi zövqlə geniş alıcı auditoriyasının üstünlükləri arasında balans yaratmaq vacibdir. Çox spesifik dizayn yeni sahibin əlavə təmir xərcləri ilə üzləşəcəyini düşünməsinə səbəb ola bilər.
3. Evin xarici görünüşünü diqqətdən kənarda saxlamaq
Potensial alıcının ev haqqında ilk təəssüratı onun xarici görünüşündən başlayır. Baxımsız həyət, uzanmış otlar, nəzarətsiz böyümüş bitkilər, çirkli səthlər və binanın köhnəlmiş fasadı alıcının əmlaka marağını azalda bilər.
Dotoli bildirir ki, zəif ilk təəssürat bəzi potensial alıcıların evin daxilinə baxmaq istəyindən belə imtina etməsinə səbəb ola bilər.
4. Bacarıq tələb edən təmir işlərini özbaşına görmək
Evdə bəzi təmir işlərinin müstəqil şəkildə görülməsi xərclərə qənaət etməyə imkan versə də, kifayət qədər təcrübə olmadıqda nəticə əksinə ola bilər.
Keyfiyyətsiz görülmüş təmir, düzgün quraşdırılmamış avadanlıq və materiallara qənaət sonradan daha böyük problemlər yarada bilər. Belə çatışmazlıqların aradan qaldırılması isə yeni sahib üçün əlavə xərc deməkdir və əmlakın qiymətinə təsir edə bilər.
5. Enerji səmərəliliyinə sərmayə qoymamaq
Müasir alıcıların bir hissəsi ev seçərkən enerji sərfiyyatına və kommunal xərclərə xüsusi diqqət yetirir. Buna görə də köhnəlmiş pəncərələr, zəif istilik izolyasiyası, eləcə də səmərəsiz isitmə və soyutma sistemləri əmlakın cəlbediciliyini azalda bilər.
İzolyasiyanın yaxşılaşdırılması, enerjiyə qənaət edən pəncərələrin quraşdırılması və müasir isitmə-soyutma sistemlərindən istifadə evin istismar xərclərinin azalmasına kömək edə bilər.
6. İcazəsiz tikililər və əlavələr inşa etmək
Evə əlavə otaq, tikili və ya digər konstruksiyalar əlavə edilərkən yerli qaydalara uyğun tələb olunan icazələrin alınmaması ciddi problem yarada bilər.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, icazəsiz görülən tikinti işləri hüquqi və maliyyə çətinliklərinə səbəb olmaqla yanaşı, əmlakın satış prosesini mürəkkəbləşdirə və onun dəyərini aşağı sala bilər.
7. Evin qiymətini həddindən artıq yüksək müəyyənləşdirmək
Əmlak satışında ən mühüm məsələlərdən biri düzgün başlanğıc qiymətinin müəyyən edilməsidir. Bazar göstəricilərindən əhəmiyyətli dərəcədə yüksək qiymət potensial alıcıları uzaqlaşdıra bilər.
Belə vəziyyətdə ev uzun müddət satışda qala bilər. Elanın bazarda həddindən artıq uzun müddət qalması isə alıcılarda əmlakla bağlı problem olduğu təəssüratı yarada və nəticədə onun qəbul edilən bazar dəyərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Evin dəyərini necə qorumaq olar?
Dotolinin sözlərinə görə, daşınmaz əmlakın dəyərini qorumaq və ya artırmaq üçün ilk növbədə müntəzəm texniki xidmətə diqqət yetirmək lazımdır. Təmir və yenilənmə qərarları verilərkən yalnız şəxsi zövq deyil, gələcək potensial alıcıların tələbləri də nəzərə alınmalıdır.
Mütəxəssis böyük təmir və yenidənqurma işlərindən əvvəl daşınmaz əmlak agenti və ya peşəkar qiymətləndirici ilə məsləhətləşməyi də tövsiyə edir. Bu yanaşma hansı dəyişikliklərin evin bazar dəyərini artıra, hansılarının isə əks təsir göstərə biləcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.
