Rusiyalı həkim-kardioloq-terapevt Andrey Kondraxin səbəbsiz yaranan nəfəs darlığı və ürəkdöyünmənin diqqətdən kənarda saxlanılmamasını tövsiyə edib.
Həkimin sözlərinə görə, hipertoniyanı bəzən “sakit qatil” adlandırırlar. Bunun səbəbi xəstəliyin uzun müddət özünü açıq şəkildə göstərməməsi və bir çox insanın özünü yaxşı hiss etdiyi üçün həkimə müraciət etməməsidir.
Kondraxin bildirib ki, insan orqanizmində arterial təzyiqin müəyyən səviyyədə saxlanmasına kömək edən baroreseptorlar mövcuddur. Normal arterial təzyiq üçün tez-tez təxminən 120/80 mm civə sütunu göstəricisi əsas götürülür.
Lakin təzyiq tədricən yüksəldikdə orqanizm yeni göstəricilərə uyğunlaşa bilər. Bu səbəbdən insan təzyiqinin əvvəlkindən yüksək olduğunu hiss etməyə bilər.
Xüsusilə damarlar hələ elastikliyini qoruduğu dövrdə yüksək təzyiqin heç bir aydın simptom verməməsi mümkündür. Bəzən problem ilk dəfə arterial təzyiqin təsadüfən ölçülməsi zamanı aşkar edilir.
Nəfəs darlığı və ürəkdöyünmə nə deməkdir?
Həkim səbəbsiz yaranan nəfəs darlığı və ürəkdöyünməyə diqqət yetirməyi məsləhət görür. Bu əlamətlər müxtəlif səbəblərlə bağlı ola bilər və yalnız yüksək təzyiqə aid deyil. Lakin xüsusilə təkrarlanırsa və ya başqa narahatedici əlamətlərlə birlikdə müşahidə olunursa, tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilər.
Hipertoniya uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda isə damar sisteminə zərər verə bilər.
Təzyiq niyə yüksəlir?
Kondraxin yüksək arterial təzyiqin yaranmasına təsir edən əsas amillər arasında artıq çəki, siqaret çəkmə, azhərəkətli həyat tərzi və şəkərli diabeti qeyd edib.
Bu amillərin bir qismi insanın gündəlik həyat tərzi ilə birbaşa əlaqəlidir. Artıq çəki, fiziki aktivliyin azlığı və siqaret damarların vəziyyətinə və ürək-damar sisteminin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Yüksək təzyiq uzun müddət davam etdikdə damarların zədələnməsi riski artır. Nəticədə xəstəliyin ilk ciddi təzahürü insult, infarkt və ya anevrizma kimi ağır ürək-damar hadisəsi ola bilər.
Təzyiq yüksək çıxarsa nə etmək lazımdır?
Mütəxəssis yüksək təzyiq aşkar edildikdə yalnız rəqəmi aşağı salmağa çalışmaqla kifayətlənməməyi, onun mümkün səbəbini müəyyənləşdirməyi tövsiyə edir.
Bunun üçün həkim müayinəsi və lazım gəldikdə əlavə müayinələr aparılmalıdır. Müalicə də insanın vəziyyətinə, yanaşı xəstəliklərinə və digər risk faktorlarına uyğun fərdi şəkildə seçilməlidir.
Əsas məsələ isə hipertoniyanın simptom verməsini gözləməməkdir. İnsan özünü yaxşı hiss etsə belə, arterial təzyiqin vaxtaşırı ölçülməsi xəstəliyin erkən aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Sunay Aydın
