Kreml Moskvanın Ukraynaya qarşı müharibənin başa çatdırılması ilə bağlı danışıqlarda maraqlı olduğu təəssüratını yaratmağa çalışır. Lakin diplomatik bəyanatların arxasında başqa məqsədin dayana biləcəyi bildirilir: ABŞ-dan iqtisadi güzəştlər əldə etmək, Rusiya büdcəsini gücləndirmək və hərbi əməliyyatları davam etdirmək üçün əlavə resurslar qazanmaq.
Bu barədə ABŞ-ın Müharibənin Öyrənilməsi İnstitutu (ISW) oktyabrın 22-də dərc etdiyi təhlildə yazıb.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, Rusiya rəsmiləri oktyabrın 21-də ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffla Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında keçirilən görüşü Moskvanın ciddi danışıqlara hazır olduğunun göstəricisi kimi təqdim etməyə çalışıblar. Bununla yanaşı, Rusiya rəsmilərinin açıqlamaları Kremlin Vaşinqtonla təmaslardan iqtisadi fayda götürməyə də ümid etdiyini göstərir.
Putinin xüsusi nümayəndəsi, Rusiya Birbaşa İnvestisiyalar Fondunun rəhbəri Kirill Dmitriyev bildirib ki, Uitkoff və Rusiya lideri iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə edib və əlaqələri davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.
Kremlin daxili siyasət məsələləri ilə məşğul olan nümayəndələrindən biri isə Moskvanın məqsədləri barədə daha açıq danışıb. O, Rusiyanın müxalif “Verstka” nəşrinə açıqlamasında hakimiyyətin danışıqlar yolu ilə Ukrayna münaqişəsinin həllinə ümid etmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Kreml büdcə gəlirlərini artırmağa və ölkənin hərbi potensialını gücləndirməyə imkan verəcək güzəştlər əldə etməyə çalışır.
Kreml kompromisə hazır olduğunu göstərmir
ISW-nin qiymətləndirməsinə görə, Rusiya rəsmilərinin açıqlamaları müharibəni dayandırmaq naminə ciddi güzəştlərə getmək niyyətinin olmadığını göstərir.
Oktyabrın 22-də Kremlin mətbuat katibi Dmitri Peskov bildirib ki, Putin Uitkoffla görüşdə sülh nizamlanması ilə bağlı heç bir Rusiya təklifi təqdim etməyib. Peskovun sözlərinə görə, Rusiya lideri ABŞ və Ukraynanın iştirakı ilə keçirilməsi mümkün olan üçtərəfli danışıqlarda ölkəsini təmsil edəcək nümayəndə heyətinin tərkibini də müzakirə etməyib.
Rusiya Dövlət Dumasının deputatları da sülh sazişinin perspektivlərinə şübhə ilə yanaşıblar. Oktyabrın 21-də və 22-də onlar bir daha bildiriblər ki, hazırkı cəbhə xətti boyunca hərbi əməliyyatların dayandırılması Moskvanın məqsədlərinə ziddir və Rusiyanın maraqlarına cavab vermir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə yaxın mənbə də Kremlin niyyətləri barədə məlumat verib. O, oktyabrın 22-də “Verstka” nəşrinə bildirib ki, Moskva il yarımdan çoxdur Donald Tramp administrasiyasını öz tərəfinə çəkməyə çalışır.
ISW analitikləri hesab edirlər ki, Rusiyanın hazırkı taktikası Kremlin əvvəllər Vaşinqtona və digər Qərb paytaxtlarına təsir göstərmək cəhdlərini xatırladır. Həmin vaxt Rusiya hakimiyyəti Qərb tərəfdaşlarını Ukraynanın müdafiəsinin qaçılmaz şəkildə çökəcəyinə inandırmağa çalışırdı. Moskvanın bu yanaşmasına görə, vəziyyət daha da pisləşməzdən əvvəl Ukrayna kapitulyasiyaya getməlidir.
Ekspertlərin fikrincə, bu cür ritorika diplomatik prosesi uzatmağa və Rusiya qoşunlarının hücumlarını davam etdirməsi üçün şərait yaratmağa yönələ bilər.
Moskva nəticəni döyüş meydanında əldə etməyə ümid edir
ISW hesab edir ki, Kremlin əsas strateji planı qarşılıqlı qəbul edilə bilən sülh həlli tapmaqdan daha çox hərbi nəticə əldə etməyə və danışıqlardan vaxt qazanmaq üçün istifadə etməyə əsaslanır.
Rusiya siyasətçilərinin və rəsmilərinin açıqlamaları da bu mövqeyi gücləndirir. Oktyabrın 21-də Dövlət Dumasının Müdafiə Komitəsi sədrinin birinci müavini Aleksey Juravlyov bildirib ki, Rusiya Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenskini Kiyevi kapitulyasiyaya məcbur etmək üçün hərbi əməliyyatlar vasitəsilə təzyiq altında saxlamalıdır.
Rusiya prezidentinin köməkçisi Yuri Uşakov isə rus ordusunun “tam strateji təşəbbüsə” malik olduğunu və cəbhənin əsas istiqamətlərində hücumları davam etdirdiyini iddia edib.
Beləliklə, Rusiya rəsmilərinin diplomatiya barədə açıqlamaları Ukraynanın kapitulyasiyası tələbləri və hərbi hücumların davam etdirilməsi ilə bağlı bəyanatlarla müşayiət olunur. ISW analitikləri bu ziddiyyətə diqqət çəkirlər: Moskva açıq şəkildə danışıqlara hazır olduğunu nümayiş etdirsə də, maksimalist məqsədlərindən imtina etməyə hazır olduğuna dair əlamətlər göstərmir.
Bu şəraitdə Vaşinqtonla iqtisadi razılaşmalar Kreml üçün Ukraynaya qarşı müharibəni dayandırmadan öz imkanlarını gücləndirmək vasitəsinə çevrilə bilər.
