Kart
Bank kartı gündəlik alış-verişi, kommunal ödənişləri və internet üzərindən sifarişləri asanlaşdırır. Lakin kart məlumatlarının yanlış şəxsin əlinə keçməsi və ya istifadəçinin saxta ödəniş səhifəsinə aldanması maliyyə itkisi ilə nəticələnə bilər. Təhlükə yalnız kartın oğurlanması ilə bağlı deyil: bəzən insan özü fərqinə varmadan dələduzlara məlumat verir.
Bəs kart sahibinin hansı səhvləri ona baha başa gələ bilər?
1. SMS-lə gələn kodu başqasına demək
Özünü bank əməkdaşı kimi təqdim edən şəxs telefonla zəng edərək kartın bloklandığını, şübhəli əməliyyat aparıldığını və ya hesabın qorunması üçün təsdiq kodunun lazım olduğunu deyə bilər. Bu, dələduzluq əlamətidir.
Birdəfəlik təsdiq kodu, PIN və kartın təhlükəsizlik məlumatları heç kimə verilməməlidir. Bankla əlaqə yaratmaq lazım gəldikdə kartın üzərindəki və ya bankın rəsmi saytındakı əlaqə vasitələrindən istifadə etmək daha təhlükəsizdir.
2. Kartın şəklini göndərmək
Kartın hər iki tərəfinin şəklini tanımadığınız şəxsə göndərmək təhlükəli ola bilər. Kart nömrəsi, istifadə müddəti və digər məlumatlar internet üzərindən icazəsiz əməliyyatlara cəhd üçün istifadə edilə bilər.
3. Saxta linklərə daxil olmaq
“Pul qazandınız”, “kartınız bloklanıb” və ya “çatdırılma haqqını ödəyin” məzmunlu mesajlar saxta saytlara yönləndirə bilər. Sayt bankın loqosundan istifadə etsə belə, bu onun həqiqi olduğunu sübut etmir. Ünvanı diqqətlə yoxlamaq və şübhəli linklər vasitəsilə bank hesabına daxil olmamaq lazımdır.
4. Bütün pulunuzu bir kartda saxlamaq
Gündəlik alış-veriş üçün istifadə olunan kartla yığım hesabını ayırmaq maliyyə riskini idarə etməyə kömək edə bilər. İmkan varsa, internet ödənişləri üçün ayrıca kartdan istifadə etmək və həmin kartda yalnız lazım olan məbləği saxlamaq məqsədəuyğundur. Bununla belə, ayrıca kart bütün riskləri aradan qaldırmır.
5. Əməliyyat bildirişlərini söndürmək
Bank tətbiqində əməliyyat bildirişləri aktiv olduqda şübhəli ödənişi daha tez görmək mümkündür. Kart üzrə gündəlik limitlərin müəyyənləşdirilməsi də mümkün zərərin məhdudlaşdırılmasına kömək edə bilər.
6. İctimai Wi-Fi şəbəkəsində ehtiyatsız davranmaq
Açıq Wi-Fi şəbəkələri həmişə təhlükəsiz olmur. Tanımadığınız şəbəkədə maliyyə əməliyyatı aparmaq əvəzinə mobil internetdən və ya etibarlı şəbəkədən istifadə etmək daha münasibdir.
7. Şübhəli əməliyyatı gec bildirmək
Kartdan xəbəriniz olmadan pul çıxıldığını görsəniz, dərhal bankın rəsmi kanalı vasitəsilə kartı bloklayın və əməliyyatla bağlı etiraz müraciəti edin. Mesajları, qəbzləri və əməliyyat məlumatlarını saxlayın. Pulun geri qaytarılması avtomatik və zəmanətli deyil; nəticə əməliyyatın növündən və araşdırmadan asılıdır.
Mütəxəssislərin əsas tövsiyəsi nədir?
Maliyyə təhlükəsizliyində ən vacib qaydalardan biri tələsməməkdir. Bank əməkdaşı olduğunu deyən şəxs sizdən məxfi kod istəyirsə, danışığı dayandırıb banka özünüz zəng edin. Heç bir mesajın yaratdığı təzyiq sizi şəxsi məlumatlarınızı paylaşmağa məcbur etməməlidir.
Kartdan təhlükəsiz istifadə yalnız bankın texniki müdafiəsindən deyil, kart sahibinin davranışından da asılıdır.
