Faydalı və ya tam taxıllı adı ilə satılan hər çörəyin həqiqətən yüksək qida dəyərinə malik olduğu düşünülməməlidir. Bəzi istehsalçılar qablaşdırmanın üzərində cəlbedici ifadələrdən istifadə etsələr də, məhsulun tərkibi alıcıların gözləntilərindən xeyli fərqlənə bilər. Mütəxəssislər keyfiyyətli çörək seçərkən hansı xüsusiyyətlərə diqqət yetirmək lazım olduğunu izah ediblər.
Dietoloq və terapevt ilk növbədə məhsulun tərkibini, xüsusilə də taxılın üyüdülmə dərəcəsini və unun növünü araşdırmağı tövsiyə edirlər. Lifin, vitaminlərin və mineral maddələrin miqdarı əsasən bu xüsusiyyətlərdən asılıdır.
Ən vacib məqam taxılın nə qədər emal olunmasıdır
Çörək seçərkən əsas meyarlardan biri taxılın emal dərəcəsidir. Tam taxıllı un hazırlanarkən taxılın qabığı və faydalı maddələrlə zəngin digər hissələri saxlanılır. Taxıl nə qədər çox təmizlənirsə, hazır unda bir o qədər az qida lifi qalır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, tam taxıllı undan hazırlanan çörəklərə üstünlük vermək məqsədəuyğundur. Kəpəkli və az təmizlənmiş undan hazırlanan çörəklər də daha faydalı seçimlər sırasında yer alır. Belə məhsullarda ilkin taxılın daha çox komponenti qorunub saxlanılır.
Ən yüksək və birinci sort undan hazırlanan çörəklərdə isə adətən qida lifinin və bəzi mikroelementlərin miqdarı daha az olur. Bununla yanaşı, belə çörəklərdə xeyli miqdarda nişasta qalır. Buna görə də onların qida dəyəri tam taxıllı çörəklərdən fərqlənir.
Çörəyin tərkibindəki şəkərə diqqət edin
Digər mühüm amil məhsula əlavə edilən şəkərin miqdarıdır. İstehsalçılar çörəyin dadını və digər xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün qlükoza-fruktoza siropu da daxil olmaqla müxtəlif şirinləşdiricilərdən istifadə edə bilərlər.
Bəzi çörək və un məmulatlarının tərkibində şəkərin miqdarı 13 qrama çata bilər. Xüsusilə şirin çörək növlərini alarkən tərkibi diqqətlə yoxlamaq lazımdır. Belə məhsullarda adi çörəklə müqayisədə xeyli çox şəkər ola bilər.
Qablaşdırmanın üzərindəki yazılara aldanmayın
Dietoloq yalnız inqrediyentlərin siyahısına deyil, onların hansı ardıcıllıqla göstərildiyinə də diqqət yetirməyi tövsiyə edir. Adətən tərkib hissələri məhsuldakı çəkilərinin azalma sırası ilə qeyd olunur.
Buna görə də siyahıda birinci göstərilən un növü çörəyin əsasən hansı xammaldan hazırlandığını anlamağa kömək edir.
Mütəxəssislər qablaşdırmada istifadə olunan reklam xarakterli ifadələrə də ehtiyatla yanaşmağı məsləhət görürlər. “Faydalı”, “taxıllı” və ya “tam taxıllı” sözlərinin yazılması çörəyin əsasən bütöv taxıldan hazırlandığına öz-özlüyündə zəmanət vermir.
Çörək alarkən aşağıdakı üç məqama diqqət yetirmək tövsiyə olunur:
-Unun növü: Tərkib siyahısında ilk sırada hansı unun göstərildiyini yoxlayın.
-Əlavə şəkər: Şəkərin və qlükoza-fruktoza siropu kimi şirinləşdiricilərin olub-olmadığına baxın.
-Tərkib barədə məlumat: İstehsalçının məhsulun inqrediyentləri haqqında nə dərəcədə ətraflı məlumat verdiyini araşdırın.
Bu yanaşma həqiqətən tam taxıllı çörəyi faydalı xüsusiyyətləri əsasən reklam vasitəsilə vurğulanan məhsullardan fərqləndirməyə kömək edə bilər.
Sunay Aydın
