ABŞ Ukrayna müharibəsinin başa çatdırılması ilə bağlı danışıqlarda Rusiyanı razı salmaq üçün yeni təklif irəli sürüb. Təklif Ukraynanın inzibati sərhədlərinin dəyişdirilməsini nəzərdə tutur. Bu addım nəticəsində Moskva Donetsk və Luqansk vilayətlərinə tam nəzarət etdiyini bəyan edə bilər, Ukrayna isə hazırda nəzarətində saxladığı şəhərləri itirməz.
Bu barədə The Economist nəşri Əbu-Dabidə müzakirə olunan təkliflərin bəzi təfərrüatlarına istinadən yazıb.
Nəşrin məlumatına görə, amerikalı danışıqlar aparan şəxslər Ukraynanın inzibati sərhədlərinin yenidən müəyyənləşdirilməsi ideyasını irəli sürüblər. Bu ssenariyə əsasən, Rusiya Donetsk və Luqansk vilayətlərinin tamamilə öz nəzarətində olduğunu iddia edə biləcək. Bununla belə, Ukrayna hazırda nəzarət etdiyi əraziləri, o cümlədən Slovyansk və Kramatorsk şəhərlərini əlində saxlayacaq.
Beləliklə, təklif faktiki hərbi nəzarətlə inzibati sərhədlər arasında fərqli yanaşma yaradılmasını nəzərdə tutur. Moskva bunu ərazi iddialarının təmin edilməsi kimi təqdim edə, Kiyev isə mühüm şəhərləri və mövcud mövqelərini qoruyub saxlaya bilər.
ABŞ Rusiyaya başqa hansı güzəştləri təklif edir?
The Economist-in yazdığına görə, bu, Vaşinqtonun Kremli sülh sazişinə razı salmaq üçün nəzərdən keçirdiyi ideyalardan yalnız biridir.
Digər təkliflərdən biri Rusiyanın Avropanın enerji bazarına yenidən qayıtmasıdır. Bu, Moskvanın enerji ixracı imkanlarının bərpası və Avropa ilə iqtisadi əlaqələrinin yenidən qurulması demək ola bilər.
Lakin bu təşəbbüs Ukrayna və Avropa ölkələrinin müqaviməti ilə qarşılaşır. Kiyev və Avropa tərəfdaşları müharibə davam etdiyi bir vaxtda Rusiyanın enerji bazarına qaytarılmasının Moskvanın mövqelərini gücləndirəcəyindən ehtiyat edirlər.
Əbu-Dabi danışıqlarında əsas mübahisə nədir?
Noyabrın 10-da Əbu-Dabidə Rusiya, Ukrayna və ABŞ nümayəndələrinin iştirakı ilə üçtərəfli danışıqların başlanması nəzərdə tutulur. Ərazi məsələsi tərəflər arasında ən çətin mübahisə mövzularından biri olaraq qalır.
Rusiya Donbasın Ukraynanın nəzarətində olan hissələrindən də geri çəkilməsini tələb edir. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski isə ölkəsinin müdafiə etdiyi ərazilərdən imtina etməyəcəyini bildirir. Kiyev mümkün razılaşmanın təhlükəsizlik təminatları ilə müşayiət olunmasını istəyir.
Belə şəraitdə Vaşinqtonun inzibati sərhədlərin dəyişdirilməsi ideyası tərəflər arasında kompromis yaratmaq cəhdi kimi qiymətləndirilə bilər. Ancaq bu təklifin Ukrayna və Rusiya tərəfindən qəbul edildiyinə dair məlumat yoxdur.
Əsas sual isə açıq qalır: Ukrayna ərazi bütövlüyü ilə bağlı mövqeyindən geri çəkilmədən, Rusiya isə Donbasla bağlı iddialarından imtina etmədən sülh sazişinə nail olmaq mümkün olacaqmı?
N.Talıblı
