2018-ci ildən etibarən Avropa meşələri hər il hektar hesabı ilə 1985-2017-ci illər dövrü ilə müqayisədə orta hesabla 46% daha çox yerüstü biokütlə itirir.
Azpost.info bildirir ki, bu nəticəyə Münhen Texniki Universitetinin tədqiqatçıları gəlib. Alimlər ilk dəfə peyk məlumatlarından istifadə etməklə bütün Avropa üzrə meşə biokütləsində baş verən dəyişiklikləri qiymətləndiriblər. Tədqiqatın nəticələri Nature Geoscience jurnalında dərc olunub.
Alimlər meşələrin sahəsindəki dəyişikliklərlə bağlı peyk məlumatlarını biokütlə ehtiyatları barədə məlumatlarla birləşdiriblər. Təhlil göstərib ki, itkilərin kəskin artması qabıq böcəklərinin geniş yayılması ilə eyni vaxta təsadüf edib. Bu prosesə son illərdə daha tez-tez baş verən və daha güclü quraqlıqlar şərait yaradıb.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi Katya Kovalskinin sözlərinə görə, son illərdə baş verən dəyişiklikləri iqlim dəyişikliyinin təsirini nəzərə almadan izah etmək çətindir.
Quraqlıq nəticəsində zəifləyən ağaclar zərərvericilərə qarşı daha həssas olur. Alimlərin proqnozlarına görə, bu cür hadisələr gələcəkdə daha tez-tez baş verə bilər.
Ən ciddi nəticələr meşə və ağac ehtiyatlarının böyük hissəsinin cəmləşdiyi Mərkəzi Avropada müşahidə olunur.
Avropa İttifaqı ölkələri arasında ən böyük ağac ehtiyatına malik Almaniyada zədələnmiş meşələr hər il hektar hesabı ilə təxminən 125 ton biokütlə itirir. Bu, təxminən 230 ton CO₂ ekvivalentinə bərabərdir. 2018-ci ilə qədər bu göstərici hektara təxminən 170 ton CO₂ təşkil edirdi.
Tədqiqat həmçinin göstərib ki, 1985-2023-cü illər ərzində biokütlə itkisinin 18%-i təbii amillərin – həşəratların kütləvi artımı, güclü küləklər və meşə yanğınlarının payına düşüb. Lakin 2018-ci ildən sonra bu göstərici 17%-dən 23%-ə yüksəlib.
İtkilərin qalan 82%-i insan fəaliyyəti ilə bağlıdır.
Bununla belə, tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, insanlar tərəfindən kəsilən ağaclar heç də həmişə dərhal karbon qazı emissiyasına çevrilmir. Çünki ağac materialından tikinti, mebel istehsalı və digər sahələrdə istifadə olunur.
Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, tədqiqatın nəticələri Avropa İttifaqının iqlim hədəfləri üçün risk yaradır. Aİ 2030-cu ilə qədər meşələrin atmosferdən ildə 310 milyon ton CO₂ ekvivalenti udmasını təmin etməyi planlaşdırır. Lakin Avropa meşələrinin karbonu udmaq qabiliyyəti artıq nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır.
Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu tendensiyanın qarşısını almaq üçün zədələnmiş meşələrin bərpası və meşə təsərrüfatının idarə olunması üsullarının dəyişən iqlim şəraitinə uyğunlaşdırılması vacibdir.
