Arıq və formada bədən quruluşuna sahib olmaq istəyirsiniz, amma sevdiyiniz yeməklərdən imtina etməyə hazır deyilsiniz? Artıq çəki almadan yeməkdən zövq almağa kömək edə biləcək elmi əsaslara söykənən bir yanaşma mövcuddur.
Bu barədə tanınmış məşqçi Yuri Popko özünün Facebook səhifəsində danışıb.
Tədqiqatlar nəyi göstərib?
Alimlər müxtəlif insan qrupları – IronMan triatlonçuları, “Tour de France” velosipedçiləri və hamilə qadınlar arasında təcrübələr aparıblar. Fiziki aktivlik səviyyələri fərqli olsa da, iştirakçıların kalori istehlakı müqayisə edilib.
Mənbədəki iddiaya görə, insan orqanizmi bazal metabolizm səviyyəsinin 2,5 misli qədər enerjini emal edə bilir. Bu, gündə təxminən 4000-5000 kilokaloriyə uyğun gəlir.
Bu qənaəti yoxlamaq üçün tədqiqatçılar məcburi həddindən artıq qidalanma təcrübəsi də aparıblar. İştirakçılar sərf etdiklərindən xeyli artıq qida qəbul ediblər. Lakin iddiaya əsasən, orqanizm fizioloji həddi aşan artıq enerjinin hamısını mənimsəyə bilməyib.
İnsan sonsuz miqdarda çəki ala bilməz?
Məqalədə bildirilir ki, insan gündə 4000-5000 kilokaloridən artıq enerji qəbul etdikdə orqanizm bütün bu enerjini emal edə bilmir. Artıq hissə ya mənimsənilmir, ya da orqanizmdən xaric edilir və piy ehtiyatına çevrilmir.
Bununla belə, yüksək enerji sərfiyyatı artıq çəki almadan daha çox qida qəbul etməyə imkan verə bilər. Məsələn, peşəkar idmançılar hər gün böyük miqdarda enerji sərf etdikləri üçün daha çox qidalana bilirlər.
Məşqlər niyə həmişə arıqlamağa kömək etmir?
Müntəzəm fiziki yüklənmə kalorilərin daim eyni səviyyədə sərf olunacağına zəmanət vermir. Orqanizm məşqlərə uyğunlaşır və zaman keçdikcə enerji sərfiyyatı azala bilər.
Mənbədəki nümunəyə görə, insan məşqlərə başladığı dövrdə gündə 5000 kilokalori sərf edirdisə, bir ildən sonra eyni aktivlik səviyyəsində bu göstərici 2500 kilokaloriyə düşə bilər.
Beləliklə, orqanizm enerjidən daha qənaətlə istifadə etməyə başlayır və arıqlamaq prosesi çətinləşir.
Sərt pəhriz saxlamadan necə formada qalmaq olar?
Sirri nəzarətsiz qidalanmaqda deyil, kalori balansını düzgün qurmaqdadır. Özünü sərt pəhrizlərlə və yorucu məşqlərlə tükəndirmək əvəzinə, bir neçə məqama diqqət yetirmək vacibdir:
-Qidalanmanın əsaslarını bilmək: zülal, yağ və karbohidrat balansını qorumaq.
-Enerji sərfiyyatına nəzarət etmək: daha çox kalori sərf etməyə imkan verən fiziki aktivlik seçmək.
-Qida rasionunu fərdi ehtiyaclara uyğunlaşdırmaq: artıq çəki almadan yeməkdən zövq almağa imkan verən qidalanma rejimi qurmaq.
Beləliklə, həm formada qalmaq, həm də sevdiyiniz yeməklərdən zövq almaq üçün orqanizmin fizioloji xüsusiyyətlərini nəzərə almaq və qəbul edilən kalorilərlə sərf olunan enerji arasında düzgün balans yaratmaq vacibdir.
Sunay Aydın
