Şimşək
Alimlər ildırım çaxarkən baş verən qəribə və güclü enerjili bir hadisəni – qamma-şüa partlamasını ilk dəfə birbaşa müşahidə ediblər. AzPost bildirir ki, bu kəşf Yaponiya və ABŞ tədqiqatçılarının birgə araşdırması nəticəsində baş tutub.
Qamma-şüaları adətən kosmosdan gələn enerjili dalğalar kimi tanınırdı. Lakin indi məlum olub ki, bu təhlükəli şüalar yer üzündə də, özü də ildırım çaxan anda yaranır. Osaka Universitetinin alimləri ildırımın içində baş verən bu güclü radiasiyanı xüsusi qurğularla izləyiblər.
Araşdırma zamanı Kanazava şəhərində quraşdırılmış iki cihazdan biri qamma radiasiyasını, digəri isə ildırımdan əvvəl yaranan elektrik yollarını qeydə alıb. Nəticədə məlum olub ki, qamma-şüaları ildırım tam çaxmazdan bir neçə mikrosaniyə əvvəl yaranır və çaxma tamamlandıqdan dərhal sonra zirvəyə çatır.
Uzun illər ildırım sadəcə bir işıq və səs effekti kimi qəbul edilirdi. Amma bu yeni tapıntı göstərir ki, ildırım zamanı atmosferdə güclü elektrik sahələri yaranır və bu sahələr elektronları işıq sürətinə yaxın sürətlə hərəkətə gətirir. Nəticədə isə qamma-şüalar əmələ gəlir.
Alimlər bu kəşfin ildırımın təbiətini anlamaqda mühüm addım olduğunu deyirlər. Belə görünür ki, göy gurultusu təkcə səs və işıq yox, həm də görünməyən enerjilərlə doludur.
