Yuxuda gəzmək insan yuxusunun ən sirli aspektlərindən biri olaraq qalır. Bir çox heyvan istirahət edərkən pəncələrini, bığlarını və ya quyruqlarını hərəkət etdirsə də, elm adamları yalnız insanlarda tam yuxuda gəzməyi müşahidə ediblər.
Azpost.info bildirir ki, tədqiqatçılar cavabın insan təkamül tarixində ola biləcəyinə əmindirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, əksər primatlar ağacların yüksəkliyində yatırlar və yuxu zamanı hər hansı bir hərəkət yıxılmaya və ölümə səbəb ola bilər. Belə şəraitdə təbii seleksiya heyvanın yuxu zamanı hərəkət etməsinə səbəb ola biləcək hər hansı bir xüsusiyyəti tədricən aradan qaldırdı.
İnsan əcdadları yerdə yaşamağa və yatmağa başladıqdan sonra vəziyyət dəyişdi. Onlar sığınacaqlı düşərgələr yaratdılar, oddan istifadə etdilər və gecə keşikçiləri saxladılar ki, bu da gecənin ortasında təsadüfən oyananların riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb.
Təkamül antropoloqu Devid Samson qeyd edir ki, yuxuda gəzmək faydalı bir bacarıq deyil, əksinə yuxu mexanizmlərinin nasazlığıdır. Bu vəziyyətdə beynin hərəkətdən məsul olan sahələri fəaliyyət göstərməyə davam edir, şüur və yaddaşla əlaqəli sahələr isə qeyri-aktiv qalır.
Alimlər həmçinin irsi bir əlaqə aşkar ediblər. Əgər ailədə heç kim yuxuda gəzməkdən əziyyət çəkməyibsə, uşağın bu xəstəliyə tutulma ehtimalı nisbətən aşağıdır. Lakin, yuxuda gəzən bir və ya iki valideynin olması riski əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, nadir yuxuda gəzmək epizodları adətən zərərsizdir. Lakin, yetkinlərdə tez-tez baş verən epizodlar xroniki stress, yuxu çatışmazlığı, spirtli içki qəbulu, yüksək qızdırma və ya yuxu pozğunluğu kimi halları göstərə bilər.
Tədqiqatçıların fikrincə, insanlarda yuxuda gəzməyin davam etməsi bu qeyri-adi xəstəliyi digər heyvanlara nisbətən daha az təhlükəli edən yaşayış şəraiti ilə mümkün olur.
Sunay
