Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev 1994-cü ildə Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibində şair Füzulinin İraqda keçirilmiş yubileyində iştirakı ilə bağlı xatirəsini paylaşıb.
Azpost.info bu paylaşımı oxucularına təqdim edir:
“Bu, 1994-cü ildə olub. Azərbaycandan böyük nümayəndə heyəti İraqa, Füzulinin yubileyinə gedirdi. Marşrut bütün İran ərazisindən keçirdi. Yenicə başa çatmış qanlı İran-İraq müharibəsinin nəticəi olaraq hər yerdə qəbiristanlıqlar var idi. Üstəlik, İraq Küveytə hücum etmiş və amerikalıların başçılıq etdiyi koalisiya tərəfindən sarsıdıcı məğlubiyyətə uğramışdı. SSRİ rəhbəri Mixail Qorbaçov isə bir daha öz prinsipsizliyini nümayiş etdirərək, Qərb koalisiyasına hələ də SSRİ-nin maraqlarına zidd hərəkət etməyə imkan verdi. Əlbəttə, Səddam Hüseynin heç də mələk olmadığı aydın idi.
1994-cü ildə Bağdadda dəhşətli devalvasiya və inflyasiya mövcud idi. İraqın paytaxtı dünyanın ən gözəl şəhərlərindən biri idi. Dağıdılmamışdan əvvəl 1 dollara iki ton benzin almaq olardı. Beşulduzlu oteldə ən yaxşı otaq 1,5 dollara başa gəlirdi. Maaşlar 4-5 dollar olanda başımıza gələnləri xatırlayın.
Boş günümüz olanda Bağdadın ən yaxşı restoranlarından birinə getdik. Rəssamlar İttifaqının sədri Fərhad Xəlilov, Vaqif Səmədoğlu, Çingiz Əlioğlu və mən. Biz orada İraqın xüsusi yeməyi – iki qızardılmış mozguf balığı, böyük bir şüşə viski və salatlar sifariş etdik. Nahar 6 dollara başa gəldi.
Geri qayıdanda Fərhad iki dolları dəyişdi və iki bağlama pul aldı. Düz otelin yanında bir oğlan ona yaxınlaşıb çörək istədi. Pul yox, çörək… Orada 1 dollara 100 çörək ala bilərdin. Fərhad ona 10 çörək ala biləcək qədər pul verdi. Bu xəbər dərhal ətrafa yayıldı. Bağdadın kasıb uşaqlı ətrafımızda peyda oldu. Fərhad əlində olan bütün pullarını uşaqlara verdi.
Ertəsi gün Vaqiflə mağazaya gedib özümüzə ərəb paltarı aldıq. Başında bir yaylıq var – qara halqa ilə sıxılan bir lent – yigal adlanır. Ayaqqabıya kişi paltarına kandura deyilir. Vaqifin o qədər xoşuna gəldi ki, şalvarını köynəyinin altından çıxardı. Mən ondan nümunə götürdüm. Qırx dərəcə istidə təbii pambıqdan olan bu paltar çox qoruyucudur. İkimiz də ərəblərə oxşayırdıq, hamı bizi mehribanlıqla qarşılayırdı.
İnsanlar mehriban və qonaqpərvər idilər.
Şair Füzuli böyük ehtiramla yad edilir. Füzuli Peyğəmbərin nəvəsi İmam Hüseyn məscidində dəfn edib. Yaxınlıqda onun atası, Peyğəmbərin əmisi oğlu və kürəkəni – müsəlman aləmində xüsusi hörmətlə yanaşan Əlinin məscidi yerləşir. Biz hər iki məscidi ziyarət etdik.
Bu gün o vaxtkı İraq haqqında deyilənlərin hamısı yalandır. Alkoqol hər yerdə sərbəst satılırdı. Mini ətəkli qadınlara rast gəlmək olardı. Təbii ki, hər bir müsəlman ölkəsində olduğu kimi, örtünənlər də var idi. Amma kifayət qədər dünyəvi dövlət idi. Düzdür, diktator qəddar və amansız idi.
Biz Kərbəlada, Kufədə, Nəcəfdə, Kərkükdə olduq. Hətta qədim Babilə də getdik. Nəcəfdə ulu nənəmin dəfn olunduğu Vadi əs-səlam qəbiristanlığını ziyarət etdim. Bura şiələrin qəbiristanlığıdır. Onları dünyanın hər yerindən ora gətirirlər və 1400 ildən artıqdır ki, burada dəfn edirlər.
İyirmi ildən sonra yenidən Kərbəlanı ziyarət etdim. Artıq başqa ölkə və başqa insanlar idi. Dağılmış, milyonlarla adamın ölümü, bir neçə milyonu qaçqınlar…Məscidləri partlatdılar! Hansı daha yaxşıdır? Bir diktator və tiranlıq, yoxsa anarxiya və xaos? İraq üçün hansı yaxşı oldu? Qəddafisiz Liviya? Ritorik suallardır. Mən diktatorlara nifrət edirəm. Amma insanlar da yazıq oldu”.
Azpost.info
