ABŞ-ın birinci xanımı Melaniya Tramp Rusiyaya və Ukraynaya müraciəti nəticəsində Ukraynanın Oleşki şəhərində lokal atəşkəs barədə razılaşma əldə olunduğunu açıqlayıb. Razılaşmaya əsasən, humanitar yardımın şəhərə çatdırılması və mülki əhalinin xüsusi təhlükəsiz marşrutla təxliyəsinin təşkili üçün tərəflər hərbi əməliyyatları müvəqqəti dayandırmağa razılaşıblar.
Atəşkəsin 2026-cı il oktyabrın 29-da qüvvəyə minəcəyi bildirilir.
“Vəziyyət Oleşkidə son dərəcə ağırdır. Şəhər cəbhə xəttində yerləşir və fəlakət həddindədir. Oleşkidə qalan əhalinin əsas hissəsini təcili tibbi yardıma, dərmanlara, ərzağa və təmiz suya ehtiyacı olan yaşlı insanlar təşkil edir”, – Melaniya Tramp bildirib.
Onun sözlərinə görə, şəhərdə elektrik enerjisi məhdud şəkildə verilir, yollar minalanıb və müntəzəm hərbi hücumlar baş verir. “Bu müdaxilə olmasaydı, şəhərə humanitar yardım çatdırmaq və yaşlı insanları təxliyə etmək imkanının olmayacağı aydın idi”, – ABŞ-ın birinci xanımı vurğulayıb.
Atəşkəsin şərtləri necə razılaşdırılıb?
Melaniya Tramp və onun nümayəndəsi lokal atəşkəsin şərtlərini müəyyənləşdirmək üçün Rusiya və Ukrayna rəhbərliyi ilə birbaşa işləyiblər. Onun sözlərinə görə, müzakirələri özü başladıb və tərəfləri razılaşmanın məqsədləri, texniki prosedurları, vaxtı və şərtləri üzrə ortaq mövqeyə gətirib.
Melaniya Tramp bu prosesdə “müstəsna vasitəçi” kimi rəsmi rolunu qeyd edib.
“İki ölkənin hərbi olmayan, mülki nümayəndələri Oleşki sakinlərinin evlərinə gedərək onların hansı yardıma ehtiyac duyduqlarını müəyyənləşdirəcəklər. Təxliyə olunmaq istəyən sakinlərə koordinasiyalı dəstək göstəriləcək və seçdikləri istiqamətə nəqliyyat təmin ediləcək. Güman edirəm ki, bəziləri Rusiyaya, digərləri isə Ukraynaya getmək istəyəcək”, – o bildirib.
Birinci xanım əlavə edib ki, prosesin gedişini izləmək və sənədləşdirmək üçün tərəfsiz Amerika media təşkilatının iştirakı da təmin edilib. Həmin təşkilat Rusiya və Ukrayna qruplarını ərazidə müşayiət edəcək.
Melaniya Trampın sözlərinə görə, bu, hər bir ailənin istəyinə hörmətlə yanaşılmasını təmin etmək baxımından mühüm rol oynayacaq.
Təşəbbüs necə yaranıb?
Melaniya Tramp bildirib ki, Oleşkidəki ağır vəziyyət onun Nyu-Yorkda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 81-ci Baş Assambleyası çərçivəsində keçirilən “Gələcəyi birlikdə dəstəkləmək” tədbirində apardığı qapalı müzakirə zamanı diqqətini cəlb edib.
“Əvvəlki altı birləşdirmə prosesi zamanı 34 uşağın ailələrinə qovuşdurulması üçün Rusiya və Ukrayna ilə yaratdığımız kommunikasiya kanalından dərhal istifadə etdik. Hər iki ölkə minaların zərərsizləşdirilməsi də daxil olmaqla, mürəkkəb prosesləri əlaqələndirmək üçün operativ şəkildə qruplar təyin etdi. Həmin andan etibarən bütün tərəflər gecə-gündüz çalışırlar”, – Melaniya Tramp deyib.
Oleşkidə vəziyyət necədir?
Oleşki Ukraynanın cənubunda, Xerson şəhərinin qarşı tərəfində, Dnepr çayının sahilində yerləşir. Müharibədən əvvəl şəhərdə təxminən 24 min nəfər yaşayırdı. Hazırda şəhərdə təxminən 1700–2000 nəfərin qaldığı ehtimal edilir. Onların əksəriyyəti şəhəri tərk edə bilməyən yaşlı insanlardır. Bundan başqa, Oleşkidə təxminən 50 uşağın olduğu bildirilir.
2022-ci ildən bəri şəhərdə əhalinin sayına dair rəsmi demoqrafik siyahıyaalma aparılmayıb. Müharibə başlayandan Oleşki cəbhə xəttində qalıb, əhalinin böyük hissəsi isə köçürülüb və ya təxliyə olunub.
Kaxovka bəndinin dağıdılmasından sonra şəhər ərazisinin təxminən 90 faizi su altında qalıb.
