Sentyabr bağçılıq üçün işlərin bitdiyi deyil, növbəti mövsümün hazırlandığı dövrdür. Bir sıra tərəvəzlərin əkilməsi, torpağın qorunması, qurumuş budaqların təmizlənməsi və meyvə ağaclarına qulluq məhz payızın əvvəlində görülə bilər.
Bağçılıq təqvimi iqlimə görə dəyişir. Lakin payızın başlanğıcı bir çox bağlarda məhsul yığımı ilə yanaşı, növbəti mövsüm üçün hazırlıq dövrü hesab olunur.
Məsələn, Kral Bağçılıq Cəmiyyətinin sentyabr tövsiyələrində ispanaq, qış kahısı, rukkola və digər yarpaqlı tərəvəzlərin qış üçün əkilməsi, həmçinin soğan dəstlərinin torpağa basdırılması qeyd olunur.
Torpağı boş qoymayın
Payızda bağın boş qalan hissəsini tamamilə çılpaq saxlamaq əvəzinə yaşıl gübrə bitkilərindən istifadə etmək mümkündür.
RHS qış aylarında torpağın qida maddələrini saxlamaq və qorumaq üçün yaşıl gübrə bitkilərinin səpilməsini tövsiyə edir. Bu bitkilər yazda torpağa qarışdırıla bilər.
Bu üsul xüsusilə tərəvəz bağlarında torpağın strukturunun qorunmasına kömək edən praktik yanaşmalardan biridir.
Meyvə ağaclarına diqqət
Payızın başlanğıcı alma, armud və bəzi digər meyvələrin yığımı üçün əsas dövrlərdən biridir. Ağacda artıq yetişmiş meyvələri vaxtında toplamaqla yanaşı, zədələnmiş və yerə düşmüş meyvələri də bağdan təmizləmək vacibdir.
Meyvə ağaclarının budanması isə bütün növlər üçün eyni vaxtda aparılmamalıdır. Ağacın növü və iqlim şəraiti nəzərə alınmalıdır.
Məsələn, RHS sentyabr ayında meyvə ağaclarının divara və ya dayağa istiqamətləndirilmiş budaqlarının bağlanmasını, meyvəvermədən sonra bəzi giləmeyvə kollarının köhnə budaqlarının kəsilməsini tövsiyə edir.
Suvarmanı dayandırmaq olmaz
Havanın sərinləşməsi bitkilərin suya ehtiyacının tamamilə yox olması demək deyil.
Xüsusilə uzun müddət yağış yağmayan günlərdə torpağın vəziyyətinə nəzarət edilməlidir. RHS qeyri-müntəzəm suvarmanın pomidorlarda problemlərə, kök tərəvəzlərdə çatlamaya və bəzi bitkilərdə çiçək tökülməsinə səbəb ola biləcəyini qeyd edir.
Ən düzgün yanaşma torpağı daim bataqlıq vəziyyətində saxlamaq yox, bitkinin ehtiyacına uyğun və ardıcıl suvarmadır.
İndi nə əkmək olar?
Sərin mövsüm üçün ispanaq, kahı, rukkola və bəzi digər yarpaqlı tərəvəzlər uyğun seçimlər ola bilər. Soğan dəstlərinin əkilməsi də payız işləri sırasındadır. Lakin konkret tarix Azərbaycan daxilində belə bölgədən-bölgəyə dəyişə bilər.
Bağçılıqda əsas prinsip sadədir: payızda görülən düzgün qulluq yalnız indiki məhsulu qorumaq üçün deyil, gələn ilin bağını hazırlamaq üçündür.
