Ukraynaya məxsus olduğu bildirilən pilotsuz uçuş aparatları sentyabrın 9-na keçən gecə Rusiyanın Qara dəniz sahilində yerləşən Novorossiysk şəhərinə hücum edib.
Novorossiysk Rusiyanın ən böyük dəniz limanlarından birinə ev sahibliyi etdiyindən, hücumun əsas diqqətçəkən tərəfi təkcə şəhərin atəşə tutulması deyil, liman ərazisində yerləşən enerji infrastrukturu ilə bağlı iddialardır.
Şəhər administrasiyasının rəhbəri Andrey Kravçenko bildirib ki, pilotsuz aparatların qalıqları müəssisələrin ərazisinə və yaşayış binasının yaxınlığına düşüb. İlkin məlumata görə, ölən və yaralanan olmayıb.
Hədəf mazut terminalı olub?
Astra-nın yerli sakinlərin yaydığı görüntülərin təhlilinə əsasən, hücumun hədəflərindən biri Novorossiysk Mazut Terminalı olub.
Terminal dəniz ticarət limanının tərkibinə daxildir və mazutun dəmir yolu ilə qəbul edilməsi, saxlanması və gəmilərə yüklənməsi ilə məşğuldur.
Terminalın illik buraxılış gücü təxminən 4 milyon ton təşkil edir.
Ukraynanın Dnipro Osint monitorinq kanalının məlumatına görə, hücum nəticəsində ən azı bir yanacaq çəninə zərər dəyib.
Yerli sakinlərin paylaşdığı görüntülərdə isə terminal ərazisində güclü yanğın baş verdiyi görünür.
Bu məlumatlar hələlik müstəqil şəkildə tam təsdiqlənməyib.
Yaşayış binasında da yanğın
Astra-nın məlumatına görə, Volqoqradskaya küçəsində yerləşən çoxmərtəbəli yaşayış binasında da yanğın baş verib.
Şəhər rəhbərinin açıqlamasında pilotsuz aparatların qalıqlarının yaşayış binasının yaxınlığına düşdüyü bildirilsə də, ilkin məlumatlara əsasən, xəsarət alan olmayıb.
Hadisənin bütün nəticələrinin müəyyənləşdirilməsi üçün ərazidə araşdırma aparılır.
Niyə Novorossiysk vacibdir?
Bu hücumun əhəmiyyətini artıran əsas amil Novorossiyskin Rusiyanın Qara dənizdəki mühüm liman mərkəzlərindən biri olmasıdır.
Burada yalnız adi yük daşımaları həyata keçirilmir. Liman kompleksi enerji resurslarının və digər strateji yüklərin daşınması baxımından da mühüm rol oynayır.
Bu səbəbdən yanacaq terminalının mümkün zədələnməsi hərbi baxımdan olduğu qədər logistika və enerji təhlükəsizliyi baxımından da diqqət çəkir.
Əgər terminalın fəaliyyətində uzunmüddətli məhdudiyyət yaranarsa, bunun nəticəsi yalnız bir şəhərin infrastrukturuna zərər vurulması ilə məhdudlaşmaya bilər.
Əsas sual terminalın nə qədər müddətə sıradan çıxacağı və yanacaq çənləri, yükləmə infrastrukturu və limanın digər obyektlərinin nə dərəcədə zədələnməsidir.
Hücumların coğrafiyası genişlənir
Son hadisə Rusiya-Ukrayna müharibəsində pilotsuz aparatların enerji və logistika obyektlərinə qarşı istifadəsinin artdığını göstərən daha bir nümunədir.
Müharibənin ilk mərhələlərində əsas döyüş xətti Ukrayna ərazisində formalaşsa da, sonrakı dövrdə uzaqmənzilli dronların istifadəsi Rusiyanın arxa cəbhəsində yerləşən enerji, yanacaq və logistika obyektlərini də risk zonasına gətirib.
Novorossiysk kimi Qara dəniz limanlarının hədəfə çevrilməsi isə ayrıca əhəmiyyət daşıyır.
Çünki belə obyektlərə zərbə təkcə hərbi infrastruktura deyil, yanacağın saxlanması, daşınması və ixrac zəncirinə təsir göstərə bilər.
Əsas məsələ zərərin miqyasıdır
Hazırkı məlumatlara əsasən, ən azı bir yanacaq çəninin zədələndiyi bildirilir. Lakin terminalın ümumi fəaliyyətinə nə qədər ziyan dəydiyi barədə hələ tam məlumat yoxdur.
Əgər yanğın tez bir zamanda lokallaşdırılıb və əsas yükləmə infrastrukturu ciddi zərər görməyibsə, hadisənin iqtisadi təsiri məhdud qala bilər.
Əksinə, yanğın digər çənlərə və terminalın texnoloji sistemlərinə yayılıbsa, limanın fəaliyyətində daha ciddi fasilə yarana bilər.
Bu baxımdan yaxın saatlarda açıqlanacaq yanğın sahəsi, zədələnmiş çənlərin sayı və terminalın fəaliyyətinin dayandırılıb-dayandırılmaması hadisənin real miqyasını müəyyənləşdirəcək əsas göstəricilər olacaq.
Novorossiyskə hücumun əsas diqqətçəkən tərəfi şəhərin özündən çox, Qara dənizdəki mühüm enerji-logistika infrastrukturunun mümkün hədəfə çevrilməsidir.
Əgər yanacaq terminalında ciddi zərər təsdiqlənərsə, bu, Ukraynanın uzaqmənzilli dronlarla Rusiya ərazisində enerji və logistika obyektlərinə təzyiq strategiyasının daha bir nümunəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Hazırda isə ən vacib məsələ hadisənin insan itkisinə səbəb olub-olmamasından əlavə, Novorossiysk limanının yanacaq və yük əməliyyatlarına real təsirinin müəyyənləşdirilməsidir.
