Yuxusuzluq
Səhər yuxudan qalxanda özünü yorğun hiss etmək bir çox insan üçün adi haldır. Lakin insan kifayət qədər yatdığı halda hər gün halsız oyanırsa, bunun səbəbini yalnız gec yatmaqda axtarmaq düzgün deyil. Yuxunun keyfiyyəti, gündəlik rejim, qidalanma və hətta yataq otağının temperaturu səhərki vəziyyətə təsir göstərə bilər.
Yuxunun müddəti qədər keyfiyyəti də vacibdir. Yetkin insanlara adətən gecə 7–9 saat yuxu tövsiyə edilir. Ancaq 8 saat yataqda qalmaq avtomatik olaraq 8 saat keyfiyyətli yuxu demək deyil. Gecə tez-tez oyanmaq, xoruldama, nizamsız yuxu saatları və yatmazdan əvvəl uzun müddət telefon istifadə etmək yuxunun bərpaedici xüsusiyyətini azalda bilər.
Digər amil gecə ağır qidalanmaqdır. Yatmazdan az əvvəl çox yağlı və böyük porsiyalı yemək həzm sisteminin fəaliyyətini artırır və bəzi insanlarda yuxunun pozulmasına səbəb ola bilər. Kofein də uzun müddət orqanizmdə qala bildiyindən axşam saatlarında qəhvə, enerji içkiləri və güclü çay qəbul etmək yuxuya təsir göstərə bilər.
Otağın havası da əhəmiyyətlidir. Həddindən artıq isti otaq yuxunun rahatlığını poza bilər. Sakit, qaranlıq və sərin mühit bir çox insan üçün daha əlverişli yuxu şəraiti yaradır.
Səhər yorğunluğunun digər səbəbi hərəkətsiz həyat tərzi ola bilər. Gün ərzində fiziki aktivliyin az olması yuxu rejiminə və ümumi enerji səviyyəsinə təsir göstərə bilər. Gündəlik gəzinti belə faydalı ola bilər.
Bəzən isə davamlı yorğunluq başqa səbəblərlə əlaqəli olur. Məsələn, dəmir çatışmazlığı, qalxanabənzər vəzinin funksiyasının pozulması, yuxu apnesi və digər problemlər həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Səhər yorğunluğu bir neçə gün davam edən adi vəziyyət ola bilər. Amma bu hal həftələrlə davam edir, gündüz yuxululuq və diqqət azalması yaradırsa, səbəbi araşdırmaq lazımdır.
