Ötən əsrin 70-80-ci illərində divar kağızı yapışdırmış müasirlərimiz xatırlayırlar ki, bu tip işlərin sovet texnologiyası indikilərdən fərqli idi. O zaman heç vinil divar kağızı da yox idi, yapışqanı özünüz bişirməli idiniz. Yeni nəsil üçün ən qeyri-adi olan qəzetlərin əvvəlcə divarlara, sonra isə divar kağızını qəzetlərə yapışdırılması idi.
Niyə indi adi bir iş olan divar kağızını yapışdırmaq əvvəllər bu qəribə hazırlıq işləri tələb olunurdu?
Cəmi 30-40 il əvvəl divarlara divar kağızı vurmaq prosesi mürəkkəb və vaxt aparan idi. O günlərdə heç kim alçipan və astarlar kimi materiallar haqqında eşitməmişdi. Əsl divar kağızı yapışqanları sadə sovet ailəsi üçün mifik bir anlayış idi. Onu yalnız varlı sovet elitası xaricdən gətizdirə bilərdi.
Sadə mənzillərdə divar kağızını yapışdırmazdan əvvəl, yaşayış sahəsinin xoşbəxt sahibləri adi bir qazanda birbaşa mətbəx sobasının üstündə nişasta pastasından yapışqan bişirməli idilər. Yapışqanı divarlara sürtəndə gərək xəsislik etməyədin. Çünki heç kim bu yapşqan kütləsinin divar kağızı ilə necə davranacağını təxmin edə bilməzdi. Nazik lay divar kağızını onilliklər ərzində möhkəm saxlaya bilərdi , yaxud kağız tamamilə aydın olmayan səbəblərə görə qopub düşə bilərdi. Bununla belə, heç kim yapışqanın bol istifadəsinin yüksək keyfiyyətə zəmanət verəcəyinə zəmanət verə bilməzdi.
Sovet vətəndaşları üçün mövcud olan nazik kağızlar divarların qeyri-bərabərliyini nəinki gizlətmirdi, əksinə, onları nümayiş etdirirdi. Ən problemli yerlərdə – çıxıntılarda və dərin çökəkliklərdə nişasta yapışqanından sızması ilə kağız cırılırdı.
Bu problemlərin öhdəsindən gəlmək asan deyildi. Lakin inanılmaz dərəcədə bacarıqlı olan kimsə adi və darıxdırıcı sovet qəzetlərindən əsas kimi istifadə etməyi təklif edib. Nəmliyi mükəmməl mənimsəyən və divara əla yapışan qəzet kağızının başqa bir mühüm üstünlüyü var idi. Demək olar ki, hər bir ailədə qəzet maklaturası olurdu. Partiya sovet dövri nəşrlərinə məcburi və könüllü abunə olmaq ənənələri burada kara gəlirdi.
Məsələnin texnoloji tərəfinə gəlincə, qəzetlər aşağıdakı mühüm xüsusiyyətləri təklif edirdilər: Qeyri-bərabər gipsə yapışdırılmış qəzetlər onun qüsurlarını bir qədər yumşaldırdı. Qəzet parçaları kağızın qurudulması zamanı divarlarda kiçik pozuntuları və divarın qeyri-bərabərliyini gizlədirdi.
Ciddi qüsur olan yerlərdə bəzən 2, hətta 3 qat qəzet yapışdırılırdı. Bu, qəzetlərin yüngül və suvaqlanmış beton divarlara daha yaxşı yapışması sayəsində əyər-əskikliyi düzəltmək olurdu. Evdə kustar usulla hazırlanmış yapışqan ilə kağızı kağıza yapışdırmaq daha asan idi. Qəzetlər divar kağızı altındakı gips qatını gücləndirən və çökməsinin qarşısını alan bir vasitə rolunu oynayırıdı. Bu, divar kağızını daha uzun müddət saxlamağa imkan verirdi.
Məhz buna görə də SSRİ-də təmirə başlamazdan əvvəl anbarlarda qəzet ehtiyatlarını yoxlayırdılar. Əgər qəzetlər məktəblilər tərəfindən maklaturya verilərdisə, o zaman onlar qəzet üçün dostlarına, qonşularına və tanışlarına müraciət etməli olurdular.
Azpost.info
