Gün ərzində kifayət qədər su içmək hər zaman asan olmur. Lakin orqanizmin maye ehtiyacını yalnız içkilərlə deyil, su ilə zəngin qidalarla da qismən qarşılamaq mümkündür. Xüsusilə meyvə və tərəvəzlər bu baxımdan yaxşı seçimdir.
Qidalanma mütəxəssislərinin fikrincə, gündəlik maye ehtiyacının təxminən 20-30 faizi qidalar vasitəsilə təmin edilə bilər.
Bu qidaların 90 faizindən çoxu sudur
Su tərkibi 90 faiz və daha çox olan qidalar arasında:
Xiyar
Qarpız
Çiyələk
Kahı
Kərəviz
Pomidor
Kələm
Bişmiş balqabaq
yer alır.
80-89 faiz arasında su ehtiva edən məhsullara isə alma, yerkökü, brokoli, armud, portağal, üzüm, ananas və yoqurt daxildir.
Gündə nə qədər maye lazımdır?
İnsan orqanizminin təxminən 60 faizi sudan ibarətdir. Su bədən temperaturunun tənzimlənməsi, oynaqların qorunması və həzm üçün vacibdir. Orqanizm nəfəsalma, tərləmə və digər proseslər zamanı davamlı olaraq maye itirdiyindən bu itki bərpa edilməlidir.
Avropa Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin tövsiyəsinə görə, qadınların gündə təxminən 2 litr, kişilərin isə 2,5 litr maye qəbul etməsi məsləhətdir. Bu miqdarın bir hissəsi çay, qəhvə, süd və digər içkilər, digər hissəsi isə qidalardan əldə oluna bilər.
İsti havada və fiziki aktivlik zamanı isə mayeyə olan ehtiyac artır.
Susuzlaşmanın əlamətləri
Orqanizmdə maye çatışmazlığının əsas əlamətləri bunlardır:
- ağız quruluğu;
- baş ağrısı;
- yorğunluq;
- tünd sarı və kəskin qoxulu sidik.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, su ilə zəngin qidalar faydalı olsa da, susuzluq hiss etdikdə su içmək orqanizmi nəmləndirməyin ən effektiv yoludur.
Şorba və smuzi də maye mənbəyidir
Su ilə zəngin qidaların qəbulunu artırmaq üçün gündəlik menyuya şorba, smuzi, tərəvəzli yeməklər və buğlamalar əlavə etmək olar.
Məsələn, səhər yeməyində smuzi, naharda şorba, axşam isə ətli və ya lobyalı buğlama, ardınca yoqurt qəbul etmək əlavə maye təmin edə bilər.
Bununla yanaşı, su tərkibi yüksək qidaların əksəriyyəti həm də vitamin və digər faydalı qida maddələri ilə zəngindir. Pomidor buna yaxşı nümunədir: həm yüksək miqdarda su ehtiva edir, həm də C vitamini və likopen mənbəyidir.
Su ilə zəngin qidaları menyuya necə əlavə etmək olar?
Bunun üçün xüsusi pəhrizə ehtiyac yoxdur. Sadəcə:
səhər yeməyinə meyvə əlavə edin;
gün ərzində qarpız, portağal və digər sulu meyvələr yeyin;
əsas yeməklərin yanında salat qəbul edin;
menyuya şorba əlavə edin;
isti havalarda su qəbulunu artırın.
Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, xüsusilə uşaqlar və yaşlı insanlar üçün yalnız çox sulu qidalara üstünlük vermək düzgün deyil. Çünki bu zaman mədənin həcmi maye ilə dolur və kifayət qədər qida maddəsi qəbul etmək çətinləşə bilər.
Nəticə etibarilə, orqanizmin kifayət qədər su alması yalnız stəkanınızda nə olduğundan deyil, boşqabınızda nə olduğundan da asılıdır. Balanslı qidalanma və kifayət qədər maye qəbulu birlikdə gündəlik su ehtiyacının qarşılanmasına kömək edir.
Sunay
