ABŞ-ın “OpenAI”, “Anthropic” və “Google DeepMind” şirkətləri süni intellektin yaratdığı risklərə nəzarət edəcək xüsusi qurumun yaradılması üzərində çalışır.
“OpenAI” bu barədə AFP-yə açıqlama verib. Təşəbbüs süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı fonunda mümkün təhlükələrin daha ciddi şəkildə qiymətləndirilməsi və nəzarətdə saxlanılması ilə bağlı çağırışların artdığı bir vaxta təsadüf edir.
İdeya Google DeepMind rəhbərindən gəlib
Təşəbbüsün ideyasını “Google DeepMind”in rəhbəri Demis Hassabis irəli sürüb.
Hassabis ABŞ-ın maliyyə sektorunda fəaliyyət göstərən FINRA-ya bənzər özünütənzimləyici qurumun süni intellekt sənayesi üçün də yaradılmasını təklif edib. FINRA ABŞ-da qiymətli kağızlar sektorunda fəaliyyət göstərən firmaların nəzarəti və tənzimlənməsi ilə məşğul olan özünütənzimləyici təşkilatdır.
Hassabisin təklif etdiyi yeni strukturun süni intellekt şirkətlərinin maliyyələşdirdiyi, lakin müstəqil fəaliyyət göstərən qurum olması nəzərdə tutulur. Onun idarə heyətində müstəqil ekspertlərlə yanaşı, açıq süni intellekt ekosisteminin nümayəndələrinin də yer alması təklif edilir.
Yeni Sİ modelləri müstəqil qiymətləndirilə bilər
Təşkilat yaradılacağı təqdirdə süni intellekt sahəsində qabaqcıl şirkətlər yeni modellərini bazara çıxarmamışdan əvvəl müstəqil qiymətləndirməyə təqdim etməli ola bilərlər. Bu qiymətləndirmədə xüsusilə modellərin təhlükəsizlik baxımından yaratdığı risklərin araşdırılması nəzərdə tutulur.
Belə mexanizm tətbiq olunarsa, şirkətlərin öz məhsullarının təhlükəsizliyini yalnız daxili qaydalarla deyil, kənar və müstəqil ekspertlər vasitəsilə də yoxlaması mümkün olacaq.
Sİ-nin inkişafı yavaşladıla bilər
Demis Hassabisin fikrincə, süni intellekt texnologiyalarının inkişaf sürəti risklərin qiymətləndirilməsi imkanlarını qabaqladığı halda, yeni qurum inkişafın əlaqələndirilmiş şəkildə yavaşladılması təşəbbüsünü də irəli sürə bilər.
Lakin belə bir özünütənzimləmə qurumunun yaradılması üçün qanunvericilik bazasına ehtiyac yarana bilər.
Bu, həm də Sİ şirkətlərinin rəqabət qaydalarını pozmaq və bazar iştirakçıları arasında razılaşmaq kimi ittihamlarla üzləşməsinin qarşısını almaq baxımından hüquqi çərçivənin müəyyənləşdirilməsini tələb edə bilər.
Beləliklə, təşəbbüs süni intellekt sənayesində texnoloji inkişafla təhlükəsizlik mexanizmləri arasında daha sıx əlaqə yaratmağa yönəlib. Əsas məqsədlərdən biri Sİ modellərinin imkanları genişləndikcə onların yarada biləcəyi risklərin müstəqil şəkildə qiymətləndirilməsi üçün vahid mexanizm formalaşdırmaqdır.
