Talassemiya irsi xəstəlik olub, valideynlərdən övladlara ötürülür. Anadangəlmə olduğu üçün həyatın ilk aylarından, təxminən 6 ayından etibarən özünü büruzə verir.
Bunu Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis-eksperti, hematoloq Şəhla Şabanova deyib.
Hematoloq bildirib ki, nə kimi şikayət və hansı yaş qrupunda məlum ola bilər sualını cavablamaq üçün ilk növbədə talassemiya xəstəsi və daşıyıcısı anlamındakı fərqləri bilmək lazımdır:
“Talassemiya hemolitik anemiya qrupuna aid olaraq, Alfa və Beta -2 tipi var. Alfa Talassemiyada alfa zəncirlərinin, Beta Talassemiyada Beta zəncirlərinin tam və ya qismi çatışmazlığı mövcuddur. Daha çox qarşılaşdığımız variant Beta Talassemiyadır. Beta Talassemiya da öz növbəsində 4 subqrupa ayrılır”.
Ş.Şabanova qeyd edib ki, səssiz daşıyıcılıq alttipində fərddə klinik və laborator bir dəyişiklik olmur, Hg səviyyəsi adətən normal, MCV (eritrositlərin orta həcmi) nisbətən azalmış olur. Bir çox halda Talassemiya Minima diqqətdən yayına bilir, bəzən Talassemiya xəstəsi övladı doğulduqda hər iki valideynin də səssiz daşıyıcı olduğu məlum olur:
“Beta Talassemiya Minor və ya xalq arasında bilinən Talassemiya daşıyıcılığında isə, rutin qan analizi izlənilməzsə, əksər halda xəstəlik aşkarlanmayacaq dərəcədə səssiz keçir. Hemoqlobin səviyyəsi bəzən norma daxilində, bəzən isə normadan 1-2 g/dl az olması ilə fərqlənir.
Digər parametrlərdə dəyişiklik (RBC yüksəkliyi, MCV, MCH -ın aşağı olması və s) Adətən heç bir şikayətlə xarakterizə olmur. Talassemiya daşıyıcısında övlad qüsurlu geni valideynlərin birindən alır. Hg səviyyəsi adətən 9,5 -11.5 g/dl arasında olur ki, hemotransfuziya, yəni qan köçürmə ehtiyacı olmur. Xüsusi müalicəsi yoxdur”.
Hematoloq Beta Talassemiya Mayor (Cooley Anemiyası) ciddi şikayətlərlə özünü göstərən, dərin qan azlığı Hg 3-5 g/dl olan və 2-3 həftədən bir qan köçürmə gərəkliliyi yaranan növün olduğunu qeyd edib:
“Sümük sistemində dəyişikliklər, dalaq böyüməsi, orqanlarda dəmir yüklənməsinə bağlı paralel şikayətlərlə xarakterizə olur. Talassemiya xəstəliyi aşkarlanan övladda hər iki valideyin qüsurlu gen daşıyıcısıdır.
Beta Talassemiya İntermedia və ya Aralıq forma, Minor və Mayor növlər arasında yer alır. Hemoqlobin səviyyəsi 6-9 g/dl arasında dəyişir və qan azlığına xas şikayətlər olur. Həyatı boyu bir neçə dəfə qan köçürməsinə ehtiyac yaranır”(trend).
