ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı yeni hərbi zərbə endirilməsi imkanını nəzərdən keçirir. Bu zərbələrin İranın nüvə obyektlərini də əhatə edə biləcəyi bildirilir. Mümkün variantlardan biri ABŞ ordusunun ən böyük nüvə silahı olmayan bombası – “bütün bombaların anası” adlandırılan MOAB-ın tətbiqidir.
Bununla yanaşı, Vaşinqton münaqişənin danışıqlar yolu ilə həlli imkanını da gündəmdə saxlayır.
Tramp Newsmax telekanalına müsahibəsində İranın möhkəmləndirilmiş “Maçete dağı” kimi tanınan obyektinə qarşı əməliyyat keçirilməsini istisna etməyib. Onun sözlərinə görə, İranın nüvə proqramından qaynaqlanan təhlükəni birdəfəlik aradan qaldırmaq zərurəti yaranarsa, ABŞ bu məsələyə yenidən qayıda bilər.
“Riskə gedəcəyik və onu sürətlə məhv edəcəyik”, – deyə ABŞ prezidenti mümkün əməliyyatı şərh edərkən bildirib. Bununla belə, Tramp belə bir missiyada ABŞ quru qoşunlarının iştirakını istisna edib.
O, “bütün bombaların anası” adlandırılan MOAB aviasiya bombasının tətbiqi ehtimalına da xüsusi diqqət çəkib. Prezident bunun nüvə silahı deyil, güclü adi silah olduğunu vurğulayıb. Tramp bombanın istifadəsi ilə bağlı artıq əmr verdiyini təsdiqləməyib və mümkün hücumun konkret hansı obyektlərə yönələ biləcəyini açıqlamayıb.
CNN-in məlumatına görə, ABŞ hərbçiləri döyüş əməliyyatlarının yenidən başlanması ilə bağlı bir neçə ssenari hazırlayıblar. Bu planlar İranın enerji infrastrukturu və nüvə obyektlərinə zərbələri nəzərdə tutur. CBS telekanalı da daha əvvəl oxşar məlumatlar yayıb.
Ağ Evdə isə məxfi hərbi planları şərh etmədiklərini bildiriblər. Bununla yanaşı, administrasiya Tehranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını almaq üçün bütün mümkün variantları nəzərdən keçirdiyini vurğulayıb.
MOAB bombası nə qədər güclüdür?
MOAB-ın çəkisi təxminən 9 800 kiloqramdır və ABŞ arsenalındakı ən böyük qeyri-nüvə döyüş sursatı hesab olunur. Amerika hərbçiləri bu bombadan ilk dəfə 2017-ci ilin aprelində, Trampın birinci prezidentlik dövründə Əfqanıstanda istifadə ediblər. Həmin vaxt hədəf “İslam Dövləti” terror təşkilatının tunel infrastrukturu olub.
Lakin bu bombanın İranın yerin dərinliklərində yerləşən nüvə obyektlərinə qarşı nə dərəcədə effektiv ola biləcəyi sual doğurur. MOAB əsasən yerüstü ərazidə güclü partlayış yaratmaq üçün nəzərdə tutulub. Dərinlikdə yerləşən və möhkəmləndirilmiş yeraltı qurğuların məhv edilməsi üçün isə başqa növ silahlardan istifadə tələb oluna bilər.
Tramp iddia edir ki, ABŞ-ın əvvəlki zərbələri İranın nüvə infrastrukturuna ciddi ziyan vurub. Bununla belə, o hesab edir ki, Vaşinqton Tehranın nüvə silahı əldə edə bilməyəcəyinə əmin olmayana qədər hərbi əməliyyatları tamamilə dayandıra bilməz.
Sərt bəyanatlarına baxmayaraq, ABŞ prezidenti qarşıdurmanın yaxın vaxtlarda başa çata biləcəyinə inandığını bildirib. Onun sözlərinə görə, İran Vaşinqtonla danışıqlar aparır və İran rəhbərliyinin nümayəndələri ABŞ və İsrailin hərbi əməliyyatları dayandırmasını xahiş ediblər.
“Onlar bizdən dayanmağı xahiş etdilər və biz də bunu edirik, çünki onlarla danışıqlar aparırıq”, – Tramp bildirib.
Trampın iqamətgahı yaxınlığında hava hücumundan müdafiə gücləndirilib
Mümkün eskalasiya müzakirə olunduğu bir vaxtda ABŞ hərbçiləri Floridada yerləşən Mar-a-Laqo iqamətgahının ətrafında təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndiriblər.
Amerika mediasının məlumatına görə, ABŞ Məxfi Xidmətinin müraciətindən sonra Palm-Biçdəki iqamətgahın yaxınlığında hava hücumundan müdafiə sistemləri yerləşdirilib.
Quraşdırılan müdafiə vasitələri arasında Hummer hərbi avtomobillərinin üzərində yerləşdirilən və “Stinger” raketləri ilə təchiz olunmuş Avenger kompleksləri də var. Bu sistemlər pilotsuz uçuş aparatlarına, helikopterlərə, qanadlı raketlərə və təyyarələrə qarşı istifadə üçün nəzərdə tutulub.
Məlumata görə, bəzi qurğular iqamətgahın yaxınlığındakı laqunda üzən barjanın üzərinə yerləşdirilib. Əlavə müdafiə vasitələri isə yerli hava limanı ərazisində quraşdırılıb.
ABŞ hakimiyyəti hava hücumundan müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsinin konkret təhlükə ilə bağlı olub-olmadığını açıqlamayıb. Hərbi qurumlar sistemlərin Məxfi Xidmətin müraciəti əsasında yerləşdirildiyini təsdiqləsələr də, onların tətbiqi və mövqelərdə qalma müddəti barədə məlumat verməyiblər.
Təhlükəsizlik tədbirləri Palm-Biç ərazisində uçuş məhdudiyyətlərinin dəfələrlə pozulması fonunda gücləndirilib. WPTV-nin məlumatına görə, 2025-ci ilin yanvarından etibarən ABŞ qırıcıları məhdudlaşdırılmış hava məkanına daxil olan 60-dan çox təyyarəni ələ keçirib.
Bununla belə, Mar-a-Laqo yaxınlığında hava hücumundan müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsinin İrana mümkün zərbə ilə əlaqəli olduğuna dair rəsmi təsdiq yoxdur. Prezidentin iqamətgahında təhlükəsizlik tədbirlərinin niyə gücləndirildiyi hələlik məlum deyil.
