Xəzər
Xəzər dənizinin şimal hissəsində suyun səviyyəsinin azalması nəticəsində yeni bir ada formalaşıb. Rusiya alimləri bu təbii hadisəni rəsmi şəkildə təsdiqləyiblər və hazırda yeni adaya ad verilməsi ilə bağlı təkliflər hazırlanır.
Bu barədə Rusiya Elmlər Akademiyasının Şirşov adına Okeanologiya İnstitutunun Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, son araşdırmalar və aparılan hərtərəfli ekspedisiya zamanı alimlər Malıy Jemçujnı adasından təxminən 30 kilometr cənub-qərbdə yerləşən yeni torpaq sahəsinin – yəni adanın – varlığını qeydə alıblar.
Ekspedisiya zamanı alimlər adanın şimal hissəsinə yaxınlaşa biliblər, lakin ərazidəki dayaz sular, güclü küləklər və dəyişkən hava şəraiti səbəbilə sahilə tam enmək mümkün olmayıb. Buna baxmayaraq, havadan istifadə olunan dronlar vasitəsilə adanın ümumi konturları və təbii quruluşu yüksək keyfiyyətlə görüntülənib. Dronların çəkilişləri, həmçinin adanın tam şəkildə formalaşdığını və dəniz səviyyəsindən artıq qalxdığını sübut edir.
Okeanologiya İnstitutunun mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu yeni ada Xəzər dənizində gedən ekoloji və geoloji proseslərin aydın göstəricisidir. Su səviyyəsinin davamlı şəkildə aşağı düşməsi təkcə bu adanın deyil, eyni zamanda yaxın gələcəkdə başqa torpaq sahələrinin də üzə çıxmasına səbəb ola bilər.
İnstitutun verdiyi ilkin qiymətləndirməyə görə, yeni yaranmış ada yaxın illərdə öz ərazisini xeyli genişləndirə bilər. Əgər insan fəaliyyəti ilə məhdudlaşdırılmasa, bu ərazi nadir flora və fauna üçün – xüsusilə də köçəri quşlar və Xəzər suitiləri kimi heyvan növləri üçün təbii sığınacaq və çoxalma məkanı kimi xidmət edə bilər.
Alimlər adanın rəsmi olaraq xəritələrə salınması, geoloji və ekoloji statusunun müəyyənləşdirilməsi üçün əlavə ekspedisiyalar planlaşdırırlar. Eyni zamanda, onun adlandırılması ilə bağlı ictimaiyyətin və elmi ictimai dairələrin təklifləri də nəzərə alınacaq.
Bu hadisə həm də iqlim dəyişikliklərinin və su balansındakı pozuntuların Xəzər regionuna təsirini bir daha gündəmə gətirir. Xəzər dənizində su səviyyəsinin düşməsi artıq son illərdə sahilyanı dövlətlər üçün mühüm ekoloji, iqtisadi və coğrafi çağırışlara səbəb olub. Yeni yaranan adalar isə bu dəyişikliklərin gözlə görünən nəticələrindəndir.
