Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində müəyyən edilmiş 3 200-dən çox özbaşına tikilinin gələcək taleyi hələlik bəlli deyil. Bu obyektlərin hamısının söküləcəyi barədə qərar yoxdur. Bəzi tikililər qanunvericiliyə uyğunlaşdırıla, digərləri ilə bağlı isə fərqli tədbirlər görülə bilər. Əsas qərarlar sahilboyu ərazilərin hüquqi statusu və tətbiq ediləcək yeni qaydalar müəyyənləşdirildikdən sonra veriləcək.
Azpost.info APA-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin rəis müavini Hüseyn Əliyev Xəzər dənizinin (gölünün) sahilboyu ərazilərinin idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi məsələsi ilə bağlı keçirilən brifinqdə bildirib.
Onun sözlərinə görə, hazırda qanunvericilikdə Xəzərin sahilboyu əraziləri adlanan vahid ərazi statusu mövcud deyil. Bununla bağlı xüsusi əsasnamə hazırlanacaq, qanunvericiliyə dəyişikliklər ediləcək və həmin ərazilərdə hansı hüquqi rejimin tətbiq olunacağı müəyyənləşdiriləcək.
Hüseyn Əliyev tikililərin gələcək taleyinə də aydınlıq gətirib. O bildirib ki, hazırda həmin ərazilərdə qanuniləşdirilmiş obyektlər və müxtəlif mülkiyyət formaları mövcuddur. Onların hüquqi vəziyyətinə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun yanaşılacaq.
Xidmət rəsmisi tamamilə yararsız, normadan kənar və ictimai əhəmiyyət daşımayan tikililərin tənzimlənməsinin vacibliyini vurğulayıb. Bununla belə, bütün obyektlərin mütləq söküləcəyini deməyin düzgün olmadığını bildirib.
“Burada birmənalı şəkildə deyə bilmərik ki, həmin tikililər mütləq söküləcək və ya başqa tədbir görüləcək. Ola bilsin, uyğunlaşdırılacaq. Bunu qanun müəyyən edəcək”, – deyə Hüseyn Əliyev qeyd edib.
3 200-dən çox tikilinin əksəriyyəti kommersiya obyektləridir
Brifinqdə açıqlanan digər mühüm məlumat isə sahilboyu ərazilərdə qeydə alınmış özbaşına tikililərin sayı və təyinatı ilə bağlı olub.
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin tabeliyində olan Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsin İdarə Heyətinin sədr müavini Fərid Cəfərov bildirib ki, sahilboyu ərazidə müəyyən edilmiş 3 200-dən çox özbaşına tikilinin böyük əksəriyyəti kommersiya məqsədilə inşa edilmiş obyektlərdir.
Onun sözlərinə görə, bu tikililərin əksəriyyəti hazırda qüvvədə olan normativ-hüquqi aktlara əsasən, Xəzər dənizinin sahil mühafizə zolağında inşa edilmiş yaşayış və ya qeyri-yaşayış obyektləridir.
Fərid Cəfərov bildirib ki, gələcəkdə həm bu sahənin tənzimlənməsini nəzərdə tutan normativ-hüquqi aktlar yenilənəcək, həm də Prezidentin fərmanından irəli gələn tapşırıqlar çərçivəsində ərazilərin xəritələri və orada yerləşən obyektlər yenidən dəqiqləşdirilərək rəqəmsallaşdırılacaq.
Bu proses başa çatdıqdan sonra sahilboyu ərazilərdəki mövcud vəziyyət barədə daha dəqiq məlumat əldə etmək mümkün olacaq.
Fərdi yaşayış evlərinin taleyi necə olacaq?
Brifinqdə ictimaiyyəti, xüsusilə də sahilboyu ərazilərdə yaşayan vətəndaşları narahat edən fərdi yaşayış evləri məsələsinə də toxunulub.
Fərid Cəfərov bildirib ki, Prezidentin fərmanında sahilboyu əraziyə daxil edilməyən bir sıra istisnalar müəyyənləşdirilib. Bunlara adalar, məskunlaşmış və məskunlaşması nəzərdə tutulan ərazilər, sənaye, energetika, liman, müdafiə və sərhəd mühafizəsi məqsədilə istifadə olunan sahələr, eləcə də qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər xüsusi statuslu ərazilər daxildir.
Onun sözlərinə görə, məskunlaşma əraziləri və yaşayış məntəqələri sahilboyu ərazinin idarəetmə prinsipinə daxil deyil və istisna təşkil edir.
Beləliklə, fərmanda nəzərdə tutulan yeni idarəetmə mexanizmi bütün sahilboyu yaşayış məntəqələrini əhatə etmir. Bununla belə, konkret obyektlərin hüquqi vəziyyəti və mülkiyyət məsələləri müvafiq qanunvericilik əsasında qiymətləndirilməlidir.
Sahilboyu ərazilərdə hansı dəyişikliklər gözlənilir?
Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyevin 16 noyabr 2026-cı il tarixli fərmanı ilə Xəzər dənizinin Azərbaycan Respublikasına mənsub olan bölməsinin sahilboyu ərazilərində torpaqların idarə olunması, istifadəsi və mühafizəsi sahəsində vahid dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinə həvalə edilib.
Nazirlər Kabinetinə altı ay müddətində sahilboyu ərazilərin xüsusi hüquqi statusunun, zonalaşdırılmasının və hüquqi rejiminin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı təkliflər hazırlamaq tapşırılıb.
Eyni zamanda, həmin ərazilərin sərhədlərinin və ölçülərinin müəyyən edilməsi, kağız və rəqəmsal xəritələrinin hazırlanması nəzərdə tutulur.
Fərmanda qanunsuz torpaq zəbtinin qarşısının alınması, inzibati və cinayət məsuliyyəti tədbirlərinin gücləndirilməsi, monitorinq, söküntü, abadlıq və sanitar təmizlik işlərinin həyata keçirilməsi də nəzərdə tutulub.
Yeni sistem çərçivəsində torpaqların istifadəyə və icarəyə verilməsinin “bir pəncərə” prinsipi ilə elektron qaydada təşkili də planlaşdırılır.
Hazırda əsas sual sahilboyu ərazilərdəki 3 200-dən çox tikilinin hansı meyarlarla qiymətləndiriləcəyi və onların neçəsinin saxlanılacağı, uyğunlaşdırılacağı və ya söküləcəyi ilə bağlıdır. Bu məsələlər isə yeni hüquqi rejim və ərazilərin rəqəmsal inventarlaşdırılması başa çatdıqdan sonra daha konkret şəkildə aydınlaşacaq.
Samir Abdulla
