Ali təhsil müəssisələrinə qəbul prosesi yaxınlaşdıqca abituriyentləri və valideynləri düşündürən əsas suallardan biri budur: 200-300 balla hansı ixtisasları seçmək olar və həmin ixtisasların gələcəyi varmı?
Bir çoxları yüksək bal toplamayan abituriyentlərin yaxşı karyera qurmasının mümkün olmadığını düşünür. Lakin əmək bazarındakı son dəyişikliklər göstərir ki, düzgün ixtisas seçimi edən məzun, hətta 200-300 balla qəbul olduğu universitetdən sonra da uğurlu karyera qura bilər.
Azpost.info əmək bazarındakı tələbatı, son illərin qəbul tendensiyalarını və ekspert rəylərini nəzərə alaraq 200-300 balla qəbul şansı olan perspektivli ixtisasları araşdırıb.
Mühasibat uçotu və audit
İstər dövlət, istərsə də özəl sektorda ən çox tələb olunan peşələrdən biri mühasibatlıqdır.
Məzunlar aşağıdakı sahələrdə işləyə bilirlər:
şirkətlərdə mühasib;
auditor köməkçisi;
maliyyə mütəxəssisi;
vergi üzrə mütəxəssis;
bank sektorunda maliyyə əməkdaşı.
Peşəkar sertifikatlar əldə edən mütəxəssislərin əməkhaqqı daha yüksək olur.
Maliyyə
Banklar, sığorta şirkətləri, investisiya və lizinq qurumları daim maliyyə mütəxəssislərinə ehtiyac duyurlar.
Məzunlar banklarda, kredit təşkilatlarında, dövlət qurumlarında, özəl şirkətlərin maliyyə şöbələrində fəaliyyət göstərə bilərlər.
Marketinq
Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı marketinq üzrə mütəxəssislərə tələbatı artırıb.
Xüsusilə aşağıdakı istiqamətlər perspektivlidir:
rəqəmsal marketinq;
sosial media;
reklam;
brend idarəçiliyi;
satış analitikası.
Logistika və nəqliyyat
Azərbaycanın tranzit ölkə kimi inkişafı logistika sahəsini sürətlə böyüdür.
Məzunlar logistika şirkətlərində, gömrük brokerlərində, daşımalarla məşğul olan müəssisələrdə, liman və hava limanı xidmətlərində işləyə bilərlər.
Turizm və otelçilik
Turizm sektorunun inkişafı ilə otel və xidmət sahəsində peşəkar kadrlara ehtiyac artır.
İş imkanları:
hotellər;
turizm agentlikləri;
aviaşirkətlər;
beynəlxalq tədbir təşkilatçıları.
Xarici dil bilən məzunların üstünlüyü daha çox olur.
Aqronomluq və aqrobiznes
Kənd təsərrüfatı sahəsində dövlət dəstəyi bu istiqaməti yenidən aktuallaşdırıb.
Məzunlar aqroparklar, istixana kompleksləri, kənd təsərrüfatı şirkətləri, dövlət qurumları, öz bizneslərini qurmaq istiqamətində fəaliyyət göstərə bilərlər.
Qida mühəndisliyi
Qida sənayesi Azərbaycanda sürətlə inkişaf edən sahələrdən biridir.
İş yerləri:
qida istehsalı müəssisələri;
süd və ət emalı zavodları;
laboratoriyalar;
keyfiyyətə nəzarət bölmələri.
Sosial iş
Son illər sosial xidmət sahəsində yeni iş yerləri açılır.
Məzunlar sosial xidmət mərkəzlərində, bələdiyyələrdə, dövlət qurumlarında, qeyri-hökumət təşkilatlarında işləyə bilərlər.
İnformasiya texnologiyaları (ödənişli əsaslarla bəzi universitetlərdə)
200-300 bal intervalında bəzi ali məktəblərdə İT üzrə ödənişli qəbul imkanı yaranır.
Universitet dövründə proqramlaşdırma, kibertəhlükəsizlik süni intellekt, data analitikası üzrə əlavə bilik qazanan məzunlar əmək bazarında böyük üstünlük əldə edirlər.
Baytarlıq
Heyvandarlıq və qida təhlükəsizliyi sahəsində mütəxəssislərə ehtiyac artır.
Məzunlar baytarlıq klinikalarında, kənd təsərrüfatı müəssisələrində, dövlət nəzarət orqanlarında, qida təhlükəsizliyi sahəsində fəaliyyət göstərə bilərlər.
Ekspertlər nə məsləhət görür?
Təhsil üzrə mütəxəssislər bildirirlər ki, ixtisas seçərkən yalnız qəbul balına deyil, gələcək əmək bazarına da diqqət yetirmək lazımdır.
Onların fikrincə, aşağıdakı meyarlar əsas götürülməlidir:
gələcəkdə həmin peşəyə tələbat;
əməkhaqqı perspektivi;
xarici dil öyrənmək imkanı;
rəqəmsal bacarıqların əldə edilməsi;
magistratura və əlavə sertifikat proqramları.
Yüksək maaş yalnız diplomdan asılı deyil
Əmək bazarında artıq işəgötürənlər təkcə universitet diplomuna deyil, namizədin praktiki bacarıqlarına da üstünlük verirlər.
Bu səbəbdən tələbələrin universitet illərində xarici dil öyrənməsi, kompüter proqramlarını mənimsəməsi, təcrübə proqramlarında iştirak etməsi, beynəlxalq sertifikatlar əldə etməsi gələcək karyeraya ciddi təsir göstərir.
200-300 bal yüksək nəticə hesab edilməsə də, bu göstərici ilə perspektivli ixtisaslara qəbul olmaq mümkündür. Əsas məsələ əmək bazarının tələblərini nəzərə almaq və universitetdə oxuduğu müddətdə əlavə bacarıqlar qazanmaqdır.
Ekspertlərin fikrincə, gələcəyin uğurlu mütəxəssisi olmaq üçün yalnız hansı universiteti seçdiyiniz deyil, həmin dörd il ərzində özünüzə nə qədər investisiya etdiyiniz daha böyük rol oynayır.
Samir
