Yaşlı
Bəzi psixoloqlar iddia edir ki, yaşlanmanın üstünlüklərindən həzz alarkən eyni zamanda özünüzü gənc hiss edə bilərsiniz.
Qaynarinfo xəbər verir ki, nevropsixoloq Sanam Hafizin sözlərinə görə, məsələ özünü gənc kimi göstərmək deyil, optimizm və yeni şeylər kəşf etmək arzusunu saxlamaqdadır. “Gənclik sizin gülüşünüzə, uyğunlaşma qabiliyyətinizə və yeni insanlarla və ya fikirlərlə münasibətinizdə özünü göstərir”, deyə mütəxəssis vurğulayır.
Başqa sözlə, yenidən gənc hiss etmək üçün özünüzü saxta şəkildə göstərməyinizə ehtiyac yoxdur; əksinə, sağlamlığınıza və xoşbəxtliyinizə önəm vermək vərdişini formalaşdırmaq lazımdır. Hafiz 70 yaşlı insanlar üçün əsas 9 vərdişi paylaşıb:
1. Aktiv qalın
Fiziki fəaliyyət hər yaş üçün vacibdir, lakin Həfiz xüsusilə 70 yaşdan yuxarılar üçün bunun çox əhəmiyyətli olduğunu qeyd edir: “İdman əzələ və oynaqları güclü, ürəyi isə sağlam saxlayır. Hətta yumşaq hərəkətlər belə faydalıdır. Gəzinti, velosiped sürmək və ya gərilmə kimi sadə fəaliyyətlər hərəkətdə qalmağa kömək edir. Hər gün 30 dəqiqə hərəkət etməyə çalışın: ya gəzin, ya da sevdiyiniz musiqiyə rəqs edin”.
2. Düzgün qidalanın
Yedikləriniz özünüzü necə hiss etdiyinizə təsir edir: “Tərəvəz, meyvə və keyfiyyətli zülallarla zəngin balanslaşdırılmış pəhriz enerjinizi artırır və orqanizminizin düzgün işləməsini dəstəkləyir”.
O, ürək, dəri və ümumi sağlamlıq üçün yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, qoz və omeqa-3 zəngin olan (məsələn, somon) məhsulları tövsiyə edir. Emal edilmiş məhsulları azaltmaq və təbii qidalara üstünlük vermək vacibdir.
3. İnsanlarla ünsiyyət qurun
Sosial əlaqələr zehni sağlamlıq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Tədqiqatlar göstərir ki, sosial fəaliyyət zehni salamatlığı qoruyur və depressiya riskini azaldır: “Ünsiyyət təkcə əyləncə deyil; o, zehni kəskin saxlayır və əhvalınızı yaxşılaşdırır. Ailə və dostlarla vaxt keçirmək tənhalıq hissini azaldır və həyata daha çox bağlayır”, deyə psixoloq bildirir.
O, 70 yaşlıların daim görüşlər təşkil etməyini, klublara qoşulmağını və ya telefon zəngləri ilə əlaqəni saxlamağını tövsiyə edir.
4. Stresi idarə edin
Həyatda həmişə stress olacaq, amma onu idarə etmək uğurun açarıdır. “Stress sağlamlığa ziyan vurur, buna görə də sakitləşmək üsulları tapmaq vacibdir. Dərin nəfəs alma, meditasiya və ya təbiətdə vaxt keçirmək kimi sadə üsullar stressi azalda bilər”, deyə Hafiz qeyd edir.
5. Kifayət qədər yatın
“Yuxu zamanı bədən və zehin bərpa olunur. Keyfiyyətli yuxu yaddaşı, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır və enerji verir. Araşdırmalar göstərir ki, yaxşı yuxu sağlam yaşlanmanın əsasıdır”, deyə psixoloq vurğulayır.
6. Yeni şeylər öyrənməyə davam edin
Tədqiqatlar göstərir ki, yaşlılar üçün yeni bacarıqlar öyrənmək faydalıdır. “Beyniniz öyrənməyə davam etdikcə kəskin qalır. Kitab oxumaq, kurslara getmək və ya yeni hobbi tapmaq kimi fəaliyyətlər zehni aktiv saxlayır”, deyə Həfiz izah edir.
7. Kifayət qədər su için
“Su balansı sağlam dəri və ümumi rifah üçün vacibdir. Susuzluq yorğunluq və dəri quruluğuna səbəb ola bilər. Hər gün kifayət qədər su için və xiyar, portağal kimi suyu çox olan qidalar yeyin”, deyə o tövsiyə edir.
8. Pozitiv düşünün
Həmişə yaxşı əhvalda olmaq mümkün olmasa da, hər günü parçalar halında yaxşılaşdırmaq vacibdir: “Həyatda yaxşı şeylərə diqqət yetirən insanlar daha uzun və sağlam yaşayırlar. Hər gün minnətdar olduğunuz 3 şeyi yazmaq və pozitivliyə diqqət etmək faydalıdır”.
9. Həkimə müntəzəm gedin
Yaşlandıqca müayinələr (mammoqrafiya, kolonoskopiya) daha vacib olur. “Müntəzəm yoxlanışlar problemləri erkən mərhələdə aşkar etməyə kömək edir. Təzyiq və xolesterinin erkən müalicəsi ciddi problemlərin qarşısını alır”, deyə psixoloq vurğulayır.
70 yaşında tərk etməli olan 1 vərdiş
Hafiz uzun müddət hərəkətsiz oturmaqdan çəkinməyi tövsiyə edir: “Hərəkətsizlik əzələ tutulması, qan dövranı pozuntuları və enerji çatışmazlığına səbəb olur. Gün ərzində fasilələr verib gəzmək və ya gərilmək vacibdir. Hər saat baş verən xatırlatma təyin edin və hərəkət edin”.
Mütəxəssislər bildirir ki, yaşlansa belə, formada qalmaq mümkündür. Əvvəllər məşqçilər yaşlandıqca dözümlülüyü artırmaq üçün ən yaxşı 6 kardio məşqini təqdim etmişdilər.
