Myanmanın Kaçin əyalətində aşkar edilmiş unikal paleontoloji tapıntı alimlərə Yer kürəsinin uzaq keçmişinə nəzər salmaq imkanı verib. Təxminən 99 milyon il yaşı olan Birma kəhrəbasının içərisində Carinasquama rusmithii adlı nəsli kəsilmiş növə aid kiçik kərtənkələ demək olar ki, mükəmməl vəziyyətdə qorunub saxlanılıb. Bu qədim sürünənin burnundan kloakasına qədər olan bədən uzunluğu cəmi 1,6–2,2 santimetr olub ki, bu da onu müasir dövrdə yaşayan ən kiçik kərtənkələlərlə müqayisə etməyə imkan verir.
Bu barədə Daily Galaxy nəşri məlumat yayıb.
Tapıntının əsas əhəmiyyəti onun qeyri-adi dərəcədə yaxşı qorunması və heyvanın cinsini müəyyən etməyə imkan verməsidir. Cuan Daza rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu üçölçülü görüntülər əldə etmək üçün mikrokompüter tomoqrafiyası metodundan istifadə edib.
Milyonlarla il ərzində yumşaq toxumalar parçalanaraq qatranın içərisində boşluq yaratsa da, bədənin xarici izi dərinin teksturasını, baş hissəsindəki xırda dənəvər pulcuqları və kloakanın formasını yüksək dəqiqliklə qoruyub saxlayıb.
Alimlərin diqqətini xüsusilə qədim sürünənin quyruğunun dibində yerləşən kiçik çıxıntı cəlb edib. Araşdırmalar göstərib ki, bu çıxıntı pulcuqlu sürünən erkəklərinə xas olan cüt reproduktiv orqanların xarici əlaməti – hemipenal çıxıntı ilə üst-üstə düşür.
Yumşaq toxumalar və cinsiyyət əlamətləri fosillərdə demək olar ki, heç vaxt qorunmadığından, bu nümunə elm tarixində cinsi etibarlı şəkildə müəyyən edilmiş ən qədim erkək kərtənkələlərdən biri hesab olunur.
Tədqiqat həm Pan-Gekkota qrupunun təkamülü haqqında bilikləri genişləndirir, həm də kəhrəbanın canlı orqanizmləri adi süxurlarla müqayisədə daha mükəmməl şəkildə qoruma qabiliyyətinə malik olduğunu bir daha təsdiqləyir.
