Tarix boyu torpaq uğrunda saysız-hesabsız müharibələr aparılıb, milyonlarla insan həyatını itirib. Sərhədlərin qanlı münaqişələrlə müəyyən edildiyi bir dünyada sahibsiz bir ərazi olması inanılmaz görünə bilər. Lakin artıq 143 ildir ki, Misir və Sudan arasında yerləşən Bir Tavıl adlı bölgə heç bir ölkəyə aid deyil.
Hər şey 143 il əvvəl başladı
Qaynarinfo xəbər verir ki, 1882-ci ildə İngiltərə Misir və Sudanı işğal edərək bölgədə yeni sərhədlər müəyyən edib. 1899-cu ildə Böyük Britaniya Misir və Sudan arasındakı sərhədi 22-ci enlik paraleli boyunca müəyyənləşdirib. Bu bölgü nəticəsində Hələib Üçbucağı Misirə, Bir Tavıl isə Sudana verilib.
Lakin 1902-ci ildə Britaniya hakimiyyəti bölgədə yaşayan qəbilələrin həyat tərzini nəzərə alaraq sərhədləri yenidən tənzimlənib. Yeni sərhəd düzəlişinə əsasən Bir Tavıl Misirin, Hələib Üçbucağı isə Sudanın nəzarətinə verilib. Bununla belə, Misir Bir Tavılı qəbul etmədi və rəsmi olaraq Sudana tabe olmasını istənib. Sudan isə bu əraziyə sahib çıxmadı. Nəticədə, bölgə “terra nullius” (heç bir dövlətə məxsus olmayan torpaq) statusu alıb.
Niyə heç kim Bir Tavılı istəmir?
2 060 kvadrat kilometr ərazisi ilə Nyu-York və Londondan daha böyük olan Bir Tavıl, nə Misirin, nə də Sudanın sərhədlərinə daxil deyil. Bunun əsas iki səbəbi var:
* Bölgənin böyük hissəsinin çöldən ibarət olması – yaşayış üçün əlverişsiz şərait.
* Suyun və bitki örtüyünün olmaması – iqtisadi baxımdan heç bir əhəmiyyət daşımır.
Buna görə də, Misir və Sudan Hələib Üçbucağı uğrunda mübahisə etsələr də, Bir Tavılı heç biri sahiblənmək istəmir.
Ababda qəbiləsi köklərini qoruyur
Bölgənin rəsmi bir sakini olmasa da, Sudan ərazisində yaşayan Ababda qəbiləsi Bir Tavılı öz ata-baba torpaqları hesab edir. Onlar bölgəyə xarici marağın artmasını birmənalı qarşılamır və öz mədənlərində işləməyə davam edirlər. Bir Tavılın rəsmi əhalisi bəlli olmasa da, bura gələn insanlar əsasən müəyyən dövrlərdə məskunlaşıb sonra geri qayıdır.
Qızına söz verdi, öz krallığını elan etdi
Son illərdə sosial mediada məşhurlaşan Bir Tavıl müxtəlif macəraçıların diqqətini çəkib. Bəzi şəxslər hətta burada öz “dövlətlərini” qurmağa cəhd ediblər.
Bu cəhdlər arasında ən çox diqqətçəkəni ABŞ-lı Jeremiah Heaton tərəfindən həyata keçirilib. 37 yaşlı Heaton, qızı Emiliyə şahzadə olacağına dair söz vermişdi. Bir Tavıl haqqında eşidən Heaton ailəsi ilə birlikdə bir bayraq hazırlayaraq bölgəyə yollanıb. Öz imkanları ilə Bir Tavıla çatan Heaton, bayrağını ən yüksək təpəyə sancaraq “Şimal Sudan Krallığını” elan edib və qızını “şahzadə” adlandırıb.
Lakin bu “krallıq” beynəlxalq hüquqda heç bir qarşılıq tapmayıb və tanınmayıb.
Nəticə
143 ildir sahibsiz qalan Bir Tavıl dünya xəritəsində rəsmi bir dövlətə məxsus olmayan nadir ərazilərdən biridir. Bölgəyə səfər etmək çətin olsa da, macəraçılar və tarix meraklıları üçün maraq doğurmağa davam edir. Misir və Sudan üçün isə bu torpaq parçası siyasi və iqtisadi baxımdan dəyərsiz olduğu üçün hələ də rəsmi sahib tapmayıb.
Bəs gələcəkdə Bir Tavıl bir dövlət tərəfindən sahiblənəcəkmi, yoxsa macəraçıların “krallıq” elan etdiyi bir yer olaraq qalacaq? Bu, hələ də açıq sualdır.
