Azərbaycanın zəngin tarixi, mədəniyyəti və abidələri, uzun illər ərzində müxtəlif sivilizasiyaların izlərini özündə daşıyır. Amma bu irsin bir çox hissəsi zaman-zaman dağılıb, ya da qorunmaması nəticəsində itirilib. AzPost bildirir ki, məhz bu abidələrin itməsi, bizim tarixə olan bağlılığımızı zəiflədir və gələcək nəsillər üçün ciddi dərslər verir.
Bakı qalası: Zamanın sınağından keçə bilməyən simvol
Bakı qalası, şəhərin mərkəzində yüksələn və tarixi keçmişin simvolu olan abidə idi. Lakin son illərdə müxtəlif tikinti işləri və urbanizasiya layihələri nəticəsində onun ətrafı tamamilə dəyişdi. Təəssüf ki, bu dəyişikliklər qalaya zərər vurdu, və onun əvvəlki möhtəşəmliyi təhrif olundu. Bəzi mənbələrə görə, Bakı qalasının bir hissəsi əslində daşınmış və başqa yerlərə aparılmışdır.
Şirvanşahlar sarayı: Zamanın mühafizəkarları
Bakı şəhərində yerləşən Şirvanşahlar sarayı, dövrünün mühüm abidələrindən biri hesab olunurdu. Bu sarayın möhtəşəmliyi və tarixi, Azərbaycanın qədim mədəniyyətinin bir əksidir. Amma təəssüf ki, bu saray zaman-zaman zərər gördü və ilkin quruluşu təhrif olundu. Xüsusilə, II dünya müharibəsi zamanı dağıntılar, sarayın bəzilərinin yox olmasına səbəb oldu. Bununla yanaşı, bir çox başqa abidələr də vətəndaş müharibələri, təbii fəlakətlər və urbanizasiya səbəbindən itirildi.
Quba şəhərinin məscidləri və karvansarayları: Gözlənilməz talelər
Quba, Azərbaycanın cənub bölgələrində yerləşən və mədəni irs baxımından zəngin olan bir şəhərdir. Amma burada da bir çox abidələr zamanla yox olub. Xüsusilə, qədim məscidlər və karvansaraylar, regionun iqtisadi və mədəni əhəmiyyətini göstərən gözəl nümunələr idi. Lakin təbii fəlakətlər və müharibələr nəticəsində bu abidələrin çoxu sıradan çıxdı.
Unudulmuş irs və gələcək nəslə olan məsuliyyət
İtirilmiş abidələr, yalnız daşlardan ibarət deyil, eyni zamanda bizə ötürülən mədəniyyətin və tariximizin itirilməsidir. Bu, bir növ kollektiv yaddaşın dağılmasıdır. Bu səbəbdən, bu abidələrin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün möhkəm hüquqi baza yaradılmalıdır. Dövlət və qeyri-hökumət təşkilatları birgə fəaliyyət göstərməli, itirilmiş abidələrin bərpası və qorunması üçün müvafiq layihələr həyata keçirməlidir.
