Son illərdə sağlam həyat tərzi və vegetarian qidalanma ilə bağlı maraq artıb. Bu mövzuda ən çox verilən suallardan biri də budur: bitki mənşəli zülallar heyvan mənşəli zülalları tam əvəz edə bilərmi?
AzPost xəbər verir ki, elm adamları bu məsələyə fərqli yanaşmalar təklif edirlər.
Əvvəla, bitki mənşəli zülalların əsas üstünlüyü onların yağ tərkibinin az, lif və antioksidantların isə zəngin olmasıdır. Paxlalılar, qoz-fındıq, toxumlar, soya məhsulları və taxıllar zülal mənbəyi kimi geniş istifadə olunur. Bu qidalar ürək-damar sağlamlığına müsbət təsir göstərir və piylənmə riskini azaldır.
Lakin burada əsas məsələ amin turşularıdır. Heyvan mənşəli zülallar bütün əsas amin turşularını özündə ehtiva edir. Bitki zülalları isə adətən natamam olur, yəni bəzi amin turşuları çatışmır. Məsələn, düyüdə lizin, paxlalılarda isə metionin azdır. Bu səbəbdən vegetarianlar müxtəlif bitki zülallarını birləşdirərək balans yaratmalıdırlar.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, gündəlik rasionda müxtəlif bitki mənşəli qidalar qəbul edilərsə, orqanizm zəruri amin turşularını tam əldə edə bilər. Bu isə göstərir ki, düzgün planlaşdırılmış vegetarian və ya vegan pəhrizi insanın zülal ehtiyacını ödəmək gücündədir.
Digər tərəfdən, ətdə olan bəzi qida maddələrini bitkilərdən əldə etmək çətindir. Dəmir, B12 vitamini və omeqa-3 yağ turşuları buna misaldır. Ona görə də tamamilə ət məhsullarından imtina edən şəxslərin əlavə qida əlavələrinə və ya gücləndirilmiş məhsullara ehtiyacı olur.
Sağlamlıq mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, hər iki qidalanma modelinin üstünlükləri və riskləri var. Ət istehlakı güclü zülal mənbəyi təqdim etsə də, həddindən artıq qırmızı ət qəbulu ürək-damar və xərçəng riskini artıra bilər. Bitki zülalları isə daha təhlükəsiz hesab olunsa da, diqqətli planlaşdırma tələb edir.
