Amerikalı alimlərin yeni klinik tədqiqatına görə, müntəzəm fiziki fəaliyyət beynin bioloji cəhətdən daha gənc görünməsinə səbəb ola bilər.
AzPost bildirir ki, elmi tədqiqat Journal of Sport and Health Science (JSHS) jurnalında dərc edilib.
Tədqiqata görə, bir il ərzində tövsiyə olunan fiziki aktivlik səviyyəsini qoruyan iştirakçılar həyat tərzində heç bir dəyişiklik etməyənlərlə müqayisədə MRT məlumatlarına əsasən “daha gənc” beyin profili nümayiş etdirdilər.
Tədqiqatda 26-58 yaş arası 130 sağlam yetkin iştirak edib. Onlar iki qrupa bölünüb: biri Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrini 12 ay ərzində – həftədə təxminən 150 dəqiqə orta və ya güclü aerobik fəaliyyət yerinə yetirib, digəri isə adi aktivlik səviyyələrini qoruyub saxlayıb.
Təcrübədən sonra alimlər beynin bioloji yaşını – biomarkerlər və MRT məlumatlarının kombinasiyasına əsaslanaraq sinir toxumasının “aşınma və yırtılma” dərəcəsini əks etdirən göstəricini qiymətləndiriblər. Məlum olub ki, fiziki cəhətdən aktiv iştirakçıların beyinləri orta hesabla xronoloji yaşlarından 0,6 il daha gənc görünür. Nəzarət qrupunda isə beyin orta hesabla xronoloji yaşlarından 0,35 il “daha yaşlı” olub. Ümumilikdə, qruplar arasındakı fərq bir ilə yaxınlaşıb.
Bioloji yaşlanma sadəcə yaşanan illərin sayına deyil, həm də toxumalarda mikrozərrələrin və funksional dəyişikliklərin yığılmasına aiddir. “Gənc” beyin potensial olaraq koqnitiv funksiyanın daha yaxşı qorunması və demensiya da daxil olmaqla neyrodegenerativ xəstəliklərə qarşı daha çox müqavimətlə əlaqələndirilir.. Lkin bu risklər tədqiqatda birbaşa qiymətləndirilməyib.
Maraqlıdır ki, alimlər fiziki fəaliyyətin beynin yaşına təsir etdiyi dəqiq mexanizmləri müəyyən edə bilməyiblər. Təkmilləşdirilmiş ürək-tənəffüs sağlamlığının və ya aşağı qan təzyiqinin əsas rol oynayacağı gözlənilirdi. Lakin statistik təhlil bunu təsdiqləməyib. Müəlliflərə görə, təsir daha incə proseslərlə – iltihabın azalması, beynin damar sistemindəki dəyişikliklər və ya hazırda aşkarlanması çətin olan molekulyar dəyişikliklərlə əlaqələndirilə bilər.
