Yaz
Hər il yaz fəslinin gəlişi ilə cəmiyyətdə “yaz kəskinləşməsi” ifadəsi tez-tez işlədilir. İnsanların emosional vəziyyətindəki qəfil dəyişikliklər, aqressiya və ya əksinə, hədsiz depressiv meyillər çox vaxt fəsillə əlaqələndirilir. Bəs elm bu barədə neçə düşünür? Psixiatrlar bu fenomenin pərdəarxası məqamlarını açıqlayıblar.
Hormonal “fırtına” və bioloji saat
Psixiatrların fikrincə, “yaz kəskinləşməsi” tamamilə uydurma deyil, onun ciddi bioloji əsasları var. Günlərin uzanması və günəş işığının artması orqanizmdə serotonin (xoşbəxtlik hormonu) və melatonin (yuxu hormonu) balansını kəskin şəkildə dəyişir. Bu hormonal “yenidənqurma” psixikası həssas olan insanlarda daxili gərginliyi artıra bilir.
Kimlər risk altındadır?
Ekspertlər bildirirlər ki, yaz aylarında əsasən aşağıdakı hallardan əziyyət çəkənlər daha diqqətli olmalıdır:
-
Bipolyar pozuntu: Enerji artımı bəzən kəskin maniakal və ya depressiv fazalara keçidi sürətləndirə bilər.
-
Xroniki yorğunluq: Qışdan çıxan orqanizmin vitamin ehtiyatı tükəndiyi üçün yazın gəlişi psixoloji tükənmə hissini daha da qabardır.
-
Həssas sinir sistemi: Hava şəraitinin qeyri-sabitliyi və atmosfer təzyiqinin dəyişməsi nevrozlardan əziyyət çəkənlərə mənfi təsir edir.
Bu vəziyyətdən necə çıxmalı?
Psixiatr yaz depressiyası və ya gərginliyi ilə mübarizə üçün bir neçə sadə, lakin effektiv üsul təklif edir:
-
Yuxu rejimi: Hormonların stabilləşməsi üçün qaranlıq otaqda və vaxtında yatmaq şərtdir.
-
Fiziki aktivlik: Açıq havada gəzinti artıq enerjinin və aqressiyanın çıxarılmasına kömək edir.
-
Qidalanma: Vitamin D və Maqneziumla zəngin pəhriz sinir sistemini sakitləşdirir.
Mütəxəssis vurğulayır ki, əgər əhval-ruhiyyənin dəyişməsi gündəlik həyata və iş fəaliyyətinə ciddi mane olursa, bunu sadəcə “fəsil dəyişikliyi” ilə əlaqələndirib gözləmək olmaz. Belə hallarda mütləq peşəkar psixoloji dəstək alınmalıdır.
