2026-cı ildə dünya enerji bazarında əsas müzakirə mövzularından biri neftin qiymətidir.
Azpost.info bildirir ki, son aylarda ABŞ-İran münasibətlərində artan gərginlik, Hörmüz boğazı ətrafında risklərin böyüməsi və OPEC+ siyasəti bazarda qeyri-müəyyənliyi artırıb. Ekspertlər hesab edir ki, yaxın aylarda neft bazarında həm bahalaşma, həm də kəskin dalğalanma riski qalır.
OPEC 2026-cı il üzrə qlobal neft tələbatı artımı proqnozunu aşağı salsa da, Yaxın Şərqdəki hərbi-siyasi risklərin qiymətləri yenidən yüksəldə biləcəyini vurğulayır.
Əsas risk məhz Hörmüz boğazı ilə bağlıdır. Dünya neft daşımalarının mühüm hissəsi bu marşrutdan keçir. ABŞ və İran arasında mümkün hərbi qarşıdurma və ya boğazın bağlanması ehtimalı bazarda panika yarada bilər. Son həftələrdə beynəlxalq birjalarda Brent markalı neftin qiymətində dalğalanmalar bununla əlaqələndirilir.
Enerji məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban bildirir ki, neft bazarında qiymətləri artıq yalnız iqtisadi göstəricilər yox, geopolitik faktorlar müəyyən edir. Onun fikrincə, İran ətrafında risklərin böyüməsi qiymətləri qısamüddətli dövrdə artıracaq əsas amildir.
Digər tərəfdən, bazarda fərqli proqnozlar da var. Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) hesab edir ki, 2026-cı ildə qlobal bazarda təklif bolluğu yarana bilər. ABŞ, Braziliya və bəzi OPEC+ ölkələrində hasilatın artması uzunmüddətli dövrdə qiymətlərin yüksək qalmasına mane ola bilər.
İqtisadçılar bildirirlər ki, neftin qiyməti Azərbaycana da birbaşa təsir edir. Dövlət büdcəsinin mühüm hissəsi enerji gəlirlərindən formalaşdığı üçün bahalaşma qısamüddətli dövrdə ölkəyə əlavə valyuta axını gətirə bilər. Lakin uzunmüddətli qeyri-sabitlik dünya iqtisadiyyatı üçün risk sayılır.
Ekspertlər hesab edir ki, əgər ABŞ-İran münasibətlərində diplomatik yumşalma baş verməsə, 2026-cı ilin ikinci yarısında neft bazarında yeni qiymət şokları mümkündür.
Sunay Aydın
