Yediyimiz qidalar, xüsusən də yağlar qan təzyiqinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərir. Məsələn, doymuş yağlarla zəngin qidalar “pis” xolesterol səviyyəsini qaldıra və çəki artımına səbəb ola bilər. Bu da zamanla yüksək qan təzyiqi riskini artırır.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə EatingWell portalı məlumat verir.
Lakin, bütün yağlar pis deyil. Bəziləri, əslində normal qan təzyiqini və ürək-damar sağlamlığını qorumağa kömək edir. Tərkibində mono və çoxdoymamış yağ turşuları olan qidalar damar funksiyasını yaxşılaşdırmaqla və bədəndəki iltihabı azaltmaqla qan təzyiqini aşağı sala bilər.
“Lakin ən vacibi odur ki, heç bir qidanın təkbaşına qan təzyiqinə əhəmiyyətli təsiri yoxdur. Bu qidalar damar sağlamlığını dəstəkləyən ümumi qidanın bir hissəsi kimi qəbul edilməlidir. Burada zamanla təcrid olunmuş super qidalar əvəzinə ardıcıl seçimlər əhəmiyyətli irəliləyişlərə səbəb olur”, – deyə kardioloq, tibb elmləri doktoru Alan Rozanski vurğulayıb.
Yağlı balıqlar
Qızılbalıq, sardina, tuna, siyənək, alabalıq kimi balıqlar qan təzyiqini aşağı salmağa kömək edə biləcək omeqa-3 yağ turşuları — eikosapentaenoik turşusu (EPA) və dokosaheksaenoik turşusu (DHA) ilə zəngindir.
Omeqa-3 həm heyvan, həm də bitki mənbələrində tapılan çoxdoymamış, sağlam yağlar qrupudur və ürək sağlamlığı üçün vacib hesab olunur. Çünki onlar qan təzyiqini aşağı salmağa və qan damarlarında aterosklerotik lövhənin əmələ gəlməsini yavaşlatmağa kömək edir.
Kətan toxumu omeqa-3 yağ turşularının, xüsusən də alfa-linolenik turşusunun (ALA) başqa bir mənbəyidir. Nəşrə görə, bir xörək qaşığı bütöv kətan toxumunda 2 qramdan bir az çox ALA var, eyni miqdarda kətan toxumu yağında isə 7 qramdan çox ALA var.
Tədqiqatlar göstərir ki, təxminən 12 həftə ərzində müntəzəm kətan toxumu istehlakı hipertoniyası olan insanlarda qan təzyiqini və xolesterol səviyyəsini aşağı salmağa kömək edə bilər. Meta-analizlər həmçinin yüksək səviyyəli xəstələrdə həm sistolik, həm də diastolik təzyiqin mümkün azalmasını göstərir.
“Qoz bitki mənşəli omeqa-3 yağ turşularının, xüsusən də alfa-linolen turşusunun vacib mənbəyidir. Onlar damar elastikliyini artırır və iltihabı azaldır”, – deyə Rozanskix qeyd edib.
Zeytun yağı sağlam yağlar hesab edilən tək doymamış yağları ehtiva edir. Nəşrin qeyd etdiyi kimi, bunların orta dərəcədə istehlakı qan təzyiqini və LDL xolesterolunu aşağı salmağa, eləcə də insult və ürək-damar xəstəlikləri riskini azaltmağa kömək edə bilər.
Yemək bişirərkən kardioloq zeytun, avokado və kanola kimi tək doymamış yağlarla zəngin yağları seçməyi tövsiyə edir.
