Alimlər təxminən 120-124 milyon il əvvəl indiki Çinin şimal-qərbində göllər və meşələrin yaxınlığında yaşamış dörd “qanadlı” yeni bir lələkli dinozavr növünü təsvir ediblər.
Azpost.info bildirir ki, bu barədə “Annals of the Carnegie Museum” jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmada deyilir.
Jian changmaensis adlı yeni növ, sonradan quşların yaranmasına səbəb olan nəsillə yaxından əlaqəli olan kiçik lələkli dinozavrlar adlanan bir qrupa aiddir. Velociraptor kimi yırtıcılarla qohumluqlarına baxmayaraq, bu heyvanlar populyar mədəniyyətdə təsvir edildiyi kimi böyük və pulcuqlu deyildilər, yüngül bədənə və inkişaf etmiş tüklərə malik idilər.
Jian changmaensisin həm ön ayaqlarında, həm də arxa ayaqlarında uzun lələklər var idi ki, bu da onu dörd qanadlı “kiçik əjdaha”ya bənzədə bilərdi. Güman edilir ki, o, düzgün uçmayıb, əksinə müasir uçan dələ kimi ağaclar arasında sürüşüb.
Fosil qalıqları qədim quş qalıqlarının zəngin təbəqəsi ilə tanınan Qansu əyalətindəki Çanma hövzəsində tapılıb. Lakin, indiyə qədər bu ərazidə demək olar ki, quş olmayan dinozavr qalıqları tapılmamışdı. Bu da tapıntını xüsusilə əhəmiyyətli edir.
Skelet materialı son dərəcə parçalanmış vəziyyətdə olub. Buna baxmayaraq, bu sümüklər yeni növü müəyyən etmək üçün kifayət idi. Alimlər qeyd edirlər ki, nümunə adətən qaya ilə düzlənmiş bir çox digər mikroraptor tapıntılarından fərqli olaraq üçölçülü formada yaxşı qorunub saxlanılıb.
Tədqiqatçılar heyvanın “qanadlarının açılmasının” təxminən 1,2 metrə çata biləcəyini təxmin edirlər. Bu, Jianı mikroraptor qrupunun ən böyük məlum nümayəndələrindən birinə çevirir.
Paleontoloqlar bu dinozavrın bölgədə xüsusilə bol olan qədim quşları ovlayan aktiv yırtıcı ola biləcəyini fərz edirlər.
Alimlər vurğulayırlar ki, mikroraptorlar təkamüldə mühüm yer tuturlar, çünki onlar quş olmayan dinozavrlar və erkən quşlar arasında keçid formalarını təmsil edirlər. Onların anatomiyası hər iki növün xüsusiyyətlərini – yırtıcı caynaqlardan və oraq formalı ayaqlardan tutmuş inkişaf etmiş tüklərə qədər – birləşdirir.
Lakin tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, kəşf son dərəcə natamam olaraq qalır və Jian changmaensisin biologiyası və davranışı ilə bağlı çox şey naməlum olaraq qalır.
