Azərbaycanda turizm mövsumu açılıb. Ölkəmiz bu sektora böyk diqqət yetirir. Turizm sektorundan əldə etdiyi qazanc və gəlirlərin həcmi Dövlət Statistika Komitəsi və Dövlət Turizm Agentliyinin rəsmi hesabatlarında geniş şəkildə əks olunub. 2025-ci ilin yekun göstəricilərinə əsasən, turizmdən daxil olan birbaşa gəlirlər və ümumi iqtisadi dövriyyə diqqət çəkir.
2025-ci ilin yekun rəsmi məlumatlarına əsasən, ölkəyə gələn xarici turistlərin və əcnəbi vətəndaşların birbaşa xərcləmələri 3 milyard 258 milyon manat (təxminən 1,91 milyard ABŞ dolları) təşkil edib.
Bu rəqəm pandemiya dövründən sonrakı ən yüksək bərpa göstəricilərindən biridir və quru sərhədlərinin bağlı qalmasına baxmayaraq, hava nəqliyyatı və gələn turistlərin fərdi büdcələrinin artması hesabına 2019-cu ilin (pandemiyadan əvvəlki pik ilin) gəlirlərini 9.6% üstələyib.
Turistlər pulu ən çox nəyə xərcləyirlər?
Xarici qonaqların Azərbaycanda xərclədiyi 3,26 milyard manatın strukturuna baxdıqda daxili bizneslərin hansı sahədən daha çox qazandığı aydın görünür.
Turistlər nəqliyyata (Aviabiletlər, ölkədaxili gediş-gəliş) 1,5 milyard manat(45,9%), yerləşməyə (Otellər, hostel və kirayə evlər)650 milyon manat (19,9%), qidalanmaya (Restoranlar, kafelər və iaşə) 610 milyon manat (18,8%), alış-veriş və hədiyyələr (Shopping, suvenirlər)340 milyon manat (10,3%) xərcləyiblər.
Dövlət Turizm Agentliyinin rəsmi hesabatına görə, təkcə xarici yox, həm də daxili turizm (ölkə vətəndaşlarının səyahətləri və xidmət sektoru) daxil olmaqla, 2025-ci ildə turizm sektorunda yaradılan ümumi dəyər 6,9 milyard manat olub. Bu artım sayəsində Azərbaycan tarixində ilk dəfə olaraq turizm sektorunun ölkə iqtisadiyyatındakı (ÜDM-dəki) payı 5,3%-ə yüksəlib. Müqayisə üçün, post-pandemiya dövründə bu rəqəm 1,5%-ə qədər düşmüşdü.
Ölkəyə ən çox pul buraxan və ən çox səfər edən turistlərin coğrafiyasında Rusiya (27,1%), Türkiyə (12%) və sürətlə böyüyən Hindistan (8,7%) ilk üçlükdə qərarlaşıb. Xüsusilə Hindistan, Körfəz ölkələri (Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ) və Çindən gələn turistlərin adambaşına düşən orta xərcləmə həcmi əvvəlki illərə nisbətən 74% artıb.
Bu ilin ilk aylarında turist sayında ötən illə müqayisədə 5% artım müşahidə olunsa da, ümumilikdə regional gərginliklər və aviabiletlərin baha olması səbəbindən yay mövsümünə doğru xarici axında müəyyən stabilləşmə və ya kiçik durğunluq qeydə alınır. Buna baxmayaraq, sahə neft-qaz sektorundan sonra qeyri-neft iqtisadiyyatının ən böyük gəlir gətirən sahəsi statusunu qoruyur.
S.Abdulla
