Qarpız
Yay aylarında qarpız və yemişdən sonra yaranan ürəkbulanma, qusma və ishalın səbəbi həmişə meyvənin özü olmur. Qastroenteroloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, düzgün saxlanılmayan və kəsildikdən sonra uzun müddət otaq temperaturunda qalan qarpız və yemiş bakteriyaların sürətlə çoxalması üçün əlverişli mühitə çevrilə bilər.
Qastroenteroloq Olesya Sinelnikovanın sözlərinə görə, isti havalarda bostan məhsullarından istifadə zamanı əsas risk onların qabığının bütövlüyünün pozulmasından sonra yaranır.
Qarpız və ya yemiş kəsildikdə qabığın üzərində olan mikroorqanizmlər meyvənin şirin və sulu iç hissəsinə keçə bilər. Meyvə bir neçə saat otaq temperaturunda saxlanıldıqda isə bakteriyalar üçün əlverişli şərait yaranır.
Bu səbəbdən kəsilmiş qarpız və yemişi uzun müddət mətbəxdə və ya süfrədə saxlamaq təhlükəli ola bilər.
Zəhərlənmənin əlamətləri hansılardır?
Qida toksikoinfeksiyası zamanı ən çox rast gəlinən əlamətlər bunlardır:
ürəkbulanma;
qusma;
ishal;
qarında spazm və ağrı;
halsızlıq.
Bəzən narahatlıq meyvənin mikroblarla çirklənməsindən deyil, həddindən artıq yeyilməsindən də yarana bilər.
Qarpız və yemişin tərkibində çoxlu su və şəkər olduğu üçün böyük miqdarda qəbul edilməsi həzm sistemində narahatlıq yarada bilər.
Əsas təhlükə susuzlaşmadır
Qida zəhərlənmələrində ən ciddi risklərdən biri güclü susuzlaşmadır.
Qusma və ishal zamanı orqanizm böyük miqdarda maye və elektrolit itirir. Buna görə belə vəziyyətdə kifayət qədər maye qəbul etmək vacibdir. Su ilə yanaşı, xüsusi rehidratasiya məhlullarından da istifadə edilə bilər.
Mütəxəssis həkim məsləhəti olmadan antibiotik və ishalı dayandıran dərmanların qəbul edilməsini tövsiyə etmir. Bu preparatlar bəzi hallarda orqanizmin infeksiyanın törədicilərindən xilas olmasına mane ola bilər.
Bu hallarda dərhal həkimə müraciət edin
Bəzi əlamətlər daha ciddi vəziyyətin göstəricisi ola bilər.
Xüsusilə yüksək hərarət, nəcisdə qan, vəziyyətin sürətlə pisləşməsi, güclü və davamlı qusma, uşaqlarda və yaşlı insanlarda ağırlaşan simptomlar müşahidə edilərsə, tibbi yardım almaq lazımdır.
Qarpız və yemişi necə təhlükəsiz saxlamaq olar?
Riskləri azaltmaq üçün mütəxəssislər bir neçə sadə qaydaya əməl etməyi tövsiyə edirlər.
Birincisi, meyvəni kəsməzdən əvvəl qabığını yaxşı yumaq lazımdır. Çünki qabığın üzərindəki mikroorqanizmlər kəsici alət vasitəsilə iç hissəyə keçə bilər.
İkincisi, təmiz bıçaq və doğrama taxtasından istifadə edilməlidir.
Üçüncüsü, kəsilmiş qarpız və yemiş yalnız soyuducuda saxlanmalıdır. Onları saatlarla otaq temperaturunda saxlamaq bakteriyaların çoxalmasını sürətləndirə bilər.
Yəni yayda qarpız və yemişdən imtina etmək lazım deyil. Əsas məsələ məhsulu düzgün seçmək, kəsməzdən əvvəl təmizləmək və kəsildikdən sonra vaxtında soyuducuya yerləşdirməkdir.
Unutmaq olmaz: təhlükə çox vaxt qarpızın özündə deyil, onun necə kəsilməsi və saxlanılmasındadır.
