Azərbaycanda ərzaq məhsullarının qiymətləri son bir ildə ümumi inflyasiyadan daha sürətlə artıb. Bu isə ailələrin gündəlik xərclərində ən çox hiss olunan dəyişikliklərdən biridir.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar-iyul aylarında istehlak qiymətləri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,7 faiz artıb. Qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatları üzrə qiymət artımı isə 6,8 faiz təşkil edib.
İyul ayında da ərzaq qrupunda illik qiymət artımı 7,3 faiz olub. Bununla yanaşı, bəzi məhsulların qiyməti əvvəlki ayla müqayisədə ucuzlaşıb.
Ən çox hansı məhsulların qiyməti bahalaşır?
İyul ayında mal və qoyun əti, uzun düyü, makaron, yumurta, qatıq, kəsmik, limon, soğan və bəzi digər məhsulların qiymətində artım qeydə alınıb.
Eyni zamanda banan, alma, armud, şaftalı, qarpız, xiyar, pomidor, kartof və bir sıra digər məhsullar ucuzlaşıb.
Bu rəqəmlər bir vacib məqamı göstərir: bazarda bütün ərzaqlar eyni istiqamətdə hərəkət etmir.
Niyə qiymətlər eyni qalmır?
Ərzaq qiymətlərinə bir neçə amil təsir edir. Mövsüm, məhsulun istehsal həcmi, idxal qiymətləri, logistika xərcləri, valyuta məzənnələri və dünya bazarındakı dəyişikliklər son qiymətdə özünü göstərə bilər.
Məsələn, mövsümi məhsulların bolluğu müəyyən aylarda onların ucuzlaşmasına səbəb ola bilər. Ət, taxıl və idxaldan daha çox asılı olan məhsullarda isə başqa amillər ön plana çıxa bilər.
Ailə büdcəsinə təsir necə hiss olunur?
Ərzaq xərclərinin artması ailə büdcəsinə birbaşa təsir edir. Çünki qida alış-verişini təxirə salmaq digər xərclər qədər asan deyil.
Bu səbəbdən illik 7,3 faizlik ərzaq inflyasiyası statistik göstəricidən daha çox məna daşıyır: ailə eyni məhsul səbətini almaq üçün bir il əvvəlkindən daha çox pul xərcləməli ola bilər.
İqtisadi baxımdan isə əsas məsələ yalnız qiymətlərin artması deyil, gəlirlərin həmin artımı nə dərəcədə kompensasiya etməsidir.
Əgər maaş və gəlirlər qiymətlərdən daha sürətli artırsa, real alıcılıq qabiliyyəti qoruna bilər. Əks halda eyni gəlirlə daha az məhsul almaq mümkün olur.
