İtaliyanın IRCCS Humanitas tədqiqat xəstəxanasının alimləri və onların həmkarları diz oynağının osteoartritinin müalicəsində trombositlərlə zəngin qan plazmasından istifadəni araşdırıblar. Məlum olub ki, müalicənin nəticəsi xəstənin ilkin immun profilindən asılıdır.
Tədqiqatın nəticələri “Frontiers in Immunology” jurnalında dərc olunub.
Müalicə kimlərdə daha yaxşı nəticə verib?
Araşdırmada diz osteoartritinin II və III mərhələsində olan 109 xəstə iştirak edib. Onlara öz qanlarından hazırlanmış, qığırdağın bərpasına kömək edən böyümə amilləri ilə zəngin plazma iynələri vurulub.
Bir il davam edən müşahidədən sonra 60 nəfər davamlı yaxşılaşma hiss etdiyini bildirib. 49 xəstədə isə müalicə gözlənilən nəticəni verməyib.
Qan analizlərinin təhlili göstərib ki, müalicəyə yaxşı cavab verən şəxslərin immun hüceyrələri və iltihab göstəriciləri digər qrupdan fərqlənib.
Bu şəxslərdə toxumaların bərpasında iştirak edən monositlərin sayı daha çox, immun cavabı zəiflədən tənzimləyici T-hüceyrələrinin sayı isə daha az olub. Həmçinin artritin kəskinləşməsi ilə əlaqələndirilən PTX3 zülalının səviyyəsi də aşağı olub.
Alimlər nə deyir?
Tədqiqatın həmmüəllifi, Vyana Texniki Universitetinin Genetik və Biotibbi Tədqiqatlar İnstitutunun əməkdaşı Kristina Sobaci bildirib ki, müalicəyə cavab verən xəstələrdə bərpaya meyilli xüsusi immun vəziyyət müşahidə olunub.
Onun sözlərinə görə, bu nəticələr plazma müalicəsinin niyə bəzi xəstələrdə daha effektiv olduğunu izah etməyə kömək edə bilər.
Diz artrozu nədir?
Osteoartrit oynaqlarda qığırdaq və digər toxumaların tədricən zədələnməsi ilə müşayiət olunan, xroniki ağrı və hərəkət məhdudiyyəti yaradan geniş yayılmış xəstəlikdir.
İltihabəleyhinə dərmanlar və hialuron turşusu iynələri bəzi xəstələrdə müvəqqəti rahatlıq yarada bilər. Ağır hallarda isə diz oynağının protezləşdirilməsi tələb olunur.
Öz qanından hazırlanan plazma müalicəsi əməliyyatı gecikdirmək üçün perspektivli yanaşmalardan biri hesab olunur. Lakin bu üsulun bütün xəstələrdə eyni nəticə verdiyi sübut edilməyib.
Gələcəkdə kimə kömək edəcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirmək mümkün olacaq?
Tədqiqatçılar gələcəkdə qan analizinə əsaslanan klinik test hazırlamağı planlaşdırırlar. Bunun üçün IL-6 və GROα adlı iki iltihab göstəricisindən istifadə edilməsi nəzərdə tutulur.
Belə bir test həkimlərə plazma iynəsinin hansı xəstələrdə daha yaxşı nəticə verə biləcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər.
