Azərbaycanın qızıl ehtiyatları yüzlərlə tonla ölçülür. Dövlət Neft Fondunun portfelində 178,1 ton qızıl var. Ölkədə isə hər il təxminən 3 ton qızıl hasil edilir. Son rəsmi göstəricilər Azərbaycanın qızıl ehtiyatları və hasilatında maraqlı mənzərəni ortaya qoyur.
Azpost.info bildirir ki, Azərbaycanın qızıl ehtiyatlarının əsas hissəsi Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) investisiya portfelində saxlanılır. 2026-cı ilin ilk yarısının nəticələrinə görə, Fondun qızıl ehtiyatı 178,1 ton təşkil edib.
Bu göstərici ilin əvvəlindəki səviyyədən aşağıdır. Belə ki, 2025-ci ilin sonunda ARDNF-nin qızıl ehtiyatları rekord həddə çataraq 200 ton olmuşdu.
Azərbaycanın qızıl ehtiyatı niyə azalıb?
2026-cı ilin ilk aylarında Dövlət Neft Fondu investisiya portfelinin yenidən balanslaşdırılması çərçivəsində qızıl ehtiyatlarının bir hissəsini satıb. Nəticədə ilin əvvəlindən etibarən ehtiyat təxminən 22,1 ton azalıb və iyunun 30-na 178,1 ton təşkil edib.
Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, qızılın satılması ölkədə qızıl ehtiyatlarının tükənməsi anlamına gəlmir. Söhbət ARDNF-nin investisiya portfelinin idarə olunmasından gedir.
Azərbaycanda ildə nə qədər qızıl hasil olunur?
Ölkənin daxili qızıl istehsalı isə ildə təxminən 3 ton təşkil edir. 2025-ci ildə Azərbaycanda 2 965,1 kiloqram qızıl istehsal olunub. Bu, təxminən 3 tona bərabərdir və 2024-cü illə müqayisədə hasilatın 11,3 faiz artması deməkdir.
Lakin 2026-cı ilin ilk yeddi ayında hasilatda azalma qeydə alınıb. Yanvar-iyul aylarında Azərbaycanda 1 637,4 kiloqram qızıl istehsal edilib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 12,1 faiz azdır.
Beləliklə, ilin ilk yeddi ayının nəticələri hasilatın 2025-ci ildəki artım tempini bu il qoruyub-qorumayacağı ilə bağlı suallar yaradır.
Mədənlərdə də hazır qızıl var
Qızıl yalnız Dövlət Neft Fondunun investisiya portfelində deyil. 2026-cı il avqustun 1-nə mədən müəssisələrinin anbarlarında 162,5 kiloqram hazır qızıl ehtiyatı olduğu açıqlanıb. Bu rəqəm ARDNF-nin 178,1 tonluq ehtiyatı ilə müqayisədə çox kiçik olsa da, ölkənin qızıl sənayesində istehsal edilən qiymətli metalın müəyyən hissəsinin müəssisələrin hazır məhsul ehtiyatında saxlanıldığını göstərir.
Qızıl Azərbaycanın maliyyə ehtiyatları üçün nə deməkdir?
Qızıl dövlət üçün yalnız qiymətli metal deyil, həm də maliyyə aktivlərindən biridir. Onun əsas üstünlüklərindən biri müxtəlif iqtisadi və maliyyə riskləri zamanı portfelin diversifikasiyasına imkan verməsidir. ARDNF-nin qızıl ehtiyatlarının 200 tona çatması və daha sonra 178,1 tona enməsi də bu aktivin Fondun investisiya strategiyasında mühüm yer tutduğunu göstərir.
Digər tərəfdən, daxili hasilat ölkənin mədən sənayesinin imkanlarını əks etdirir. Azərbaycanda qızıl hasilatı əsasən Gədəbəy və digər bölgələrdə yerləşən yataqlar hesabına həyata keçirilir.
Hazırkı rəqəmlərə görə, Azərbaycanın qızıl mənzərəsində iki fərqli istiqamət görünür: dövlətin maliyyə aktivlərində 178,1 tonluq böyük qızıl ehtiyatı, ölkənin mədən sənayesində isə ildə təxminən 3 tonluq hasilat.
Bu göstəricilər qızılın Azərbaycanın həm maliyyə, həm də real sektorunda əhəmiyyətli resurs olaraq qaldığını göstərir.
Samir Abdulla
